Рэцэнзенты. Вызначэнне фенаменалогii

А.В.Прадзеіна, канд. пед. навук, заг. навукова-даследчага ад­дзела Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

 

Рэкамендавана да друку прэзідыумам навукова-метадыч­нага савета Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры і мастацтваў (пратакол № 4 ад 13.01.2009 г.)

ЗМЕСТ

 

Агульныя патрабаванні да дзяржаўнага экзамену па біблія­графазнаўстве............................................................................................
Раздзел І. Агульнапрафесійныя і спецыяльныя дысцыпліны....
Тэорыя, арганізацыя і тэхналогія бібліяграфічнай дзейнасці............
Інфармацыйна-бібліяграфічнае забеспячэнне галіновых ком­плек­саў.................................................................................................................
Аўтаматызаваныя бібліятэчна-інфармацыйныя сістэмы і сеткі........
Раздзел ІІ. Дысцыпліны спецыялізацый.........................................
Бібліятэчае абслугоўванне дзяцей і юнацтва.......................................
Маркетынг бібліятэчнай справы...........................................................
Інфармацыйнае забеспячэнне навукова-тэхнічнага і медыцын­ска­га комплексу.....................................................................................................
Бібліятэчна-бібліяграфічнае краязнаўства...........................................
Аўтаматызаваныя бібліятэчныя і інфармацыйныя сістэмы...............
Кнігазнаўства і менеджмент кніжнага гандлю....................................
Дзейнасць бібліятэк па арганізацыі вольнага часу.............................
Навукова-метадычная дзейнасць бібліятэк.........................................
Літаратура.............................................................................................

АГУЛЬНЫЯ ПАТРАБАВАННІ ДА ДЗЯРЖАЎНАГА

ЭКЗАМЕНУ ПА БІБЛІЯГРАФАЗНАЎСТВЕ

 

Дзяржаўны экзамен – гэта падвядзенне вынікаў навучання выпускніка, праверка яго тэарэтычнай і практычнай пад­рых­тоў­кі да прафесійнай бібліяграфічнай дзейнасці. Ён право­дзіц­ца па агульнапрафесійных і спецыяльных інфармацыйна-бібліяграфічных дысцыплінах, па кожнай з якіх уключаны га­лоў­ныя пытанні, а таксама па дысцыплінах спецыялізацый.

Пры вывучэнні аўтаматызаваных бібліятэчна-інфарма­цый­ных сістэм неабходна звярнуць увагу на спецыфіку бібліягра­фіч­най дзейнасці (працэсаў бібліяграфавання, бібліяграфіч­на­га пошуку, бібліяграфічнага абслугоўвання) у аўтаматызава­ным рэжыме.

Пры падрыхтоўцы студэнтаў да экзамену па раздзеле “Тэо­рыя, арганізацыя і тэхналогія бібліяграфічнай дзейнасці” не­аб­ходна звярнуць асаблівую ўвагу на пытанні, звязаныя з формамі, тыпамі, жанрамі бібліяграфічнай прадукцыі; на функцыянальную, кампанентную і відавую структуры біблія­гра­фічнай практычнай дзейнасці; на структуру і змест раз­віц­ця бібліяграфазнаўства як навукі аб бібліяграфіі. З аргані­за­цыі і тэхналогіі бібліяграфічнай работы ў бібліятэцы неаб­ход­на ведаць методыку і тэхналогію працэсаў бібліяграфа­ван­ня, бібліяграфічнага абслугоўвання і бібліяграфічнага по­шу­ку, арганізацыю ДБА, пытанні кіравання і арганізацыі бібліяграфічнай работы бібліятэк Беларусі і іншых краін.

Пры вывучэнні інфармацыйна-бібліяграфічных курсаў трэ­ба найперш усвядоміць спецыфіку інфармацыйных патрэб­нас­цей розных катэгорый карыстальнікаў, склад дакумент­ных патокаў і масіваў, характар інфармацыйна-бібліяграфіч­на­га забеспячэння розных галін ведаў і сфер грамадскай прак­тыкі, асаблівасці арганізацыі, методыкі і тэхналогіі ін­фар­ма­цыйна-бібліяграфічнага забеспячэння навукова-тэхніч­на­га і медыцынскага комплексу, сацыяльна-гуманітарнага і мастацка-эстэтычнага комплексаў.

Р А З Д З Е Л І

АГУЛЬНАПРАФЕСІЙНЫЯ І СПЕЦЫЯЛЬНЫЯ ДЫСЦЫПЛІНЫ

 

Тэорыя, арганізацыя

і тэхналогія бібліяграфічнай дзейнасці

 

1. Бібліяграфія як галіна грамадскай дзейнасці

Узнікненне і трансфармацыя паняцця “бібліяграфія”. Су­час­ныя ўяўленні аб бібліяграфіі, бібліяграфічнай дзейнасці. Да­кументаграфічны, кагнітаграфічны і іншыя падыходы да раз­гляду бібліяграфіі (бібліяграфічнай дзейнасці) як грамад­скай з’явы.

Бібліяграфічная інфармацыя як разнавіднасць сацыяльнай інфармацыі і як крытэрый (прынцып) адмежавання бібліягра­фіч­ных з’яў ад небібліяграфічных. Бібліяграфічная інфарма­цыя і бібліяграфічныя веды (В.А.Факееў). Непарыўная сувязь бібліяграфічнай інфармацыі з тэкстам і адчужанасць ад яго (Н.А.Сляднева). Прагнозная, латэнтная, афінная, постэды­цый­­ная бібліяграфічная інфармацыя (бібліяграфія).

Роля бібліяграфіі ў развіцці грамадства. Уплыў гісторыка-культурных, сацыяльна-эканамічных, тэхналагічных, навуко­вых фактараў на асаблівасці яе развіцця.

 

2. Функцыянальная структура бібліяграфіі

Канцэпцыі функцыянальнай дапаможнасці і самастойнасці бібліяграфіі (бібліяграфічнай інфармацыі) як грамадскай з’я­вы.

А.П.Коршунаў аб асноўных грамадскіх функцыях біблія­гра­фіі. Дваістасць бібліяграфічнай інфармацыі як адлюстра­ван­не дваістасці адносін “дакумент – спажывец інфармацыі”. Фарміраванне бібліяграфічных (дакументальна-бібліяграфіч­ных) патрэбнасцей (агульных, групавых, індывідуальных). Адпа­веднасці паміж асноўнымі дакументальна-бібліягра­фіч­ны­мі патрэбнасцямі і асноўнымі характарыстыкамі дакумен­таў. Пошукавая, камунікатыўная і ацэначная – асноўныя (сут­нас­ныя) функцыі бібліяграфічнай інфармацыі. Знешнія функ­цыі бібліяграфічнай інфармацыі.

Якасці бібліяграфічнай інфармацыі.

 

3. Бібліяграфічная практычная дзейнасць

Бібліяграфічная практычная дзейнасць у структуры біблія­гра­фічнай дзейнасці. Асноўныя рысы бібліяграфічнай прак­тыч­най дзейнасці.

Бібліяграфічная практычная дзейнасць як аб’ект дыферэн­цыя­цыі. Кампанентная (унутраная) структура бібліягра­фіч­най практычнай дзейнасці. Суб’ект бібліяграфічнай дзейнасці як яе асноўны сістэмаўтваральны кампанент. Яго сувязі з іншымі кампанентамі (мэтамі, аб’ектамі, працэсамі, сродкамі і вынікамі). Бібліёграф-прафесіянал як асноўны суб’ект біб­лія­графічнай практычнай дзейнасці.

Відавая структура і асноўныя напрамкі рэальнага ўвасаб­лен­­ня з’яў бібліяграфічнай практыкі.

 

4. Бібліяграфічная прадукцыя як адзін з вынікаў бібліяграфічнай практычнай дзейнасці

Вынікі ва ўнутранай структуры бібліяграфічнай практыч­най дзейнасці, сувязь з асноўнымі бібліяграфічнымі працэса­мі. Бібліяграфічная прадукцыя як асноўны вынік працэсу бібліяграфавання.

Бібліяграфічнае паведамленне як элемент бібліяграфічнай інфармацыі. Бібліяграфічны запіс як фіксаваная форма існа­ван­ня бібліяграфічнага паведамлення і структурная адзінка любога бібліяграфічнага дапаможніка (бібліяграфічнага даку­мен­та). Структура бібліяграфічнага запісу. Бібліяграфічны да­паможнік як асноўны спосаб існавання і сродак распаўсю­джван­ня дакументаванай бібліяграфічнай інфармацыі. Фор­мы, тыпы, жанры бібліяграфічных дапаможнікаў.

Шматаспектная (блочна-фасетная) класіфікацыя бібліягра­фіч­най прадукцыі. Віды бібліяграфічных дапаможнікаў па грамадскім прызначэнні, функцыянальна-мэтавай прымеце, змесце аб’ектаў бібліяграфавання, метадах бібліяграфавання.