Тарату құрылғысының электрлік схемасын таңдау кезінде оған көптеген факторлар әсер етеді, арасындағы нақтысы: номиналды қуаты, жалғанулар саны, олардың қуаты, жүйе схемасы яғни ТҚ-на жалғанған т.б жатады.
Схеманы таңдау кезінде анықтамаларға сәйкес жүргізіледі, қолдану әдістемесінде берілген нормалар бойынша (НТП). Осы нормаға сәйкес ТҚ-на лайықты әр түрлі нұсқалық схемалар (3.2 кесте) қарастырылып содан технико-экономикалық талаптарға салсыстырылып лайықты, нақты схеманы қабылдайды. [13,с. 124]
ТҚ-дағы шығыс желілерінің қанша екендігі, таратудың арақашықтығымен берілетін қуаттың үнемдңлңгңне байланысты болады:
Мұндағы 
- активті қуаттың өлшемі i - жағында тарату құрылғысы; 
- бір тізбекті желідегі берілетін активті қуаттың шегі.
Берілетін қуаттың шегі мен ұзындығы және кернеулер классы 3.1 кестеде көрсетілген.
Жалғанулардың санымен номиналды кернеуіне байланысты ТҚ- на керекті схемалар қарастырылады.
| Желідегі кернеу, кВ
| 6-10
|
|
|
|
| Мүмкін болатын тарату ұзындығы, км
| 10-15
| 50-60
| 50-150
| 150-250
|
| Мүмкін болатын бір тізбектегі қуат, МВт
| 3-5
| 10-20
| 25-50
| 110-200
|
6-10 кВ тарату құрылғылары қосалқы станцияның құрамына кіреді. ТҚ- нан жергілікті тұтынушыларға бірнеше фидер шығады. 6-10 кВ ТҚ- да секцияланған бірлік шиналар жүйесі бар.ТҚ- дағы төменгі кернеулі электр байланыс схемалары 3.1 суретте көрсетілген.
а) 
б)
в)
3.1 сурет. ТҚ- дағы төменгі кернеулі электрлік байланы схемалары
Тарату құрылғылар схемаларының нұсқаулары
3кесте
| Схема номерлері
| Тарату құрылғыларының электр схемасы
| Схема атауы
| Қолдану облысы
| Қосымша қолданылу шарттары
|
| Кернеу, кВ
| Қосалқы станция жақтары
| Қосылған желілер шамасы
|
|
| 
| Төртбұрышты
| 220-750
| ЖК
|
| 1 және 2 схемаларды қолдану үшін шарт орындалмаған кезде – 220 кВ кернеуге
|
|
| 
| Кеңейтілген төртбұрышты
| 220-330
| ЖК
|
| 1.Желі сандарының өсу перспектива жоқ.
2. ОАПВ жоқ екі ӘЖ болуы
|
|
| 
| Бір секцияланған шиналар жүйесі
|
| ЖК, ОК, ТК
|
|
|
|
| 
| Трансформатор түзбегінде айналып өтетін бөлгіштері бар және секциялық және айналып өтетін айырғыштармен үйлестірілген бір секцияланған шиналар жүйесі
|
| ЖК
| 4-ке дейін
| 1.ӘЖ шамасы бір секцияға бірден аспайды.
2. Кез келген ажыратқыштың жөндеу жұмыстары кезінде ТҚ бөлу мумкіндігі.
3. ӘЖ санын өсіру перспективасы жоқ.
|
|
| 
| Айналып өтетін үйлесімді секцияланған және айналып өтетін айырғыштар бар бір секцияланған шиналар жүйесі
| 110-220
| ЖК, ОК
| 4-ке дейін
| 1.Радиалды ӘЖ шамасы бір секцияға бірден аспайды.
2. Кез келген ажыратқыштың жөндеу жұмыстары кезінде ТҚ бөлу мумкіндігі.
|
|
| 
| Айналып өтетін жеке секцияланған және айналып өтетін айырғыштар бар бір секцияланған шиналар жүйесі
| 110-220
| ЖК, ОК
| 5–13
| Радиалды ӘЖ шамасы бір секцияға бірден аспайды.
|
|
| 
| Айналып өтуі бар екі секцияланбаған шиналар жүйесі
| 110-220
| ЖК, ОК
| 5–13
|
|
|
| 
| Айналып өтуі бар екі секцияланған шиналар жүйесі
| 110-220
| ЖК, ОК
| 13-дан артық
|
|
Курстық жобада ТҚ тарату құрылғыларының мүмкін болатын түрлері қарастырылады,және техника - экономикалық салыстыру нәтижесінде ең орынды рационалды схема таңдалып алынады.
