Газ ағынының тозаңдылығын анықтау.

Газ ағынының тозаңдылығын анықтаудың негізгі әдісі салмақтық (1.2 бөлімін қараңыз) болып табылады. Осы орайда сәйкес бейнемен газ ағынынан шаң сынамаларын алуды орындау қажет.

Газ ағынында араласқан шаң бөлшектеріне көп күш әсер етеді, аумағы мен бөлік сипатының әсері алуан түрлі. Десек те осы күштің әсерінен бөлшектер өзгере түседі, шаңның концентрациясы құбырдың көлденең қимасында жылдамдыққа қарағанда біркелкі таралады. Концентрацияның таралуы яғни газ профильінің толуы, бірнеше фактордан тұрады: табиғаттан және бөліктің өлшемінен, құбыр диаметрінен, шаңды газдық ағынның жылдамдылығынан және шаңның бастауын жоюынан, сондықтан теориялық түрде шаңның таралуын анықтау қиын.

Газ профилі тозаңданудың 3 түрі бар.

Үлкен шаң > 180 мкм өтпелі профиль ұсақ шаң < 5 мкм

Біркелкі емес қима бойынша тозаңдану себебі, өлшемнің орташа концентрациясын анықтауда аудан қимасын сиректету, ауа-шығынын пневмометриялық түтікпен анықтағандай. Бұндай жолмен тозаңдануды анықтау көп жұмысты қажет етеді, сондықтан тәжірибеде тозаңдануы құбыр осі бойынша төмендегі шарттарды сақтай отырып анықтайды.

Газ жолы шаңның сұрыпын байқау үшін ішкі және сыртқы тазалау әдісін қолданады. (18 сурет). Ішкі - тазалаушы құрылғы міндетті түрде зондтың арқасында орнатылады, сұрыпты сынамалы түтікті қоспағанда.

 

Сурет 18 - Газдың тозаңдану әдісімен анықтау үшін ішкі (а) және сыртқы (б) тазалау қондырғысы:

1, 8 — термометрлер; 2 — жинайтын түтікше; 3 — трансформатор; 4 — пневмометриялық түтікше; 5 — фильтр; 6 — патрон; 7 — диафрагма; 9, 13 — манометрлер; 10— реометр; 11 — микроманометр; 12 — ауа үрлегіш; 14 — аллонж

 

Сурет 20 - Шаңдық дуал түтікшесі ұшының диаметрін таңдап алу үшін номограмма

 

Сыртқы – тазалаушы құрылғы газ жолы артында кез-келген зондтан ара-қашықтықта орналасады және сұрыпты сынамалы түтікшемен қосылады. Сыртқы тазалау әдісі жұмыста өте ыңғайлы, бірақ нақты емес. Ішкі тазалау әдісі нақты, бірақ тазалағышты ауыстырған кезде газ жолы зондты жойып отырғаннан кейін көп жұмысты қажет етеді.

Сұрыпты сынама жылдамдығын газ тасқынының шаңды бөлігінде инерциялық толық газдың қозғалысына бағыттылады, сондықтан концентрациялы шаң негізгі тасқынға қарағанда төмен болады. Одан басқа, бұл жағдайда сынаманың дисперсиясы негізгі тасқыннан төмен болады. Сұрыпты сынама жылдамдығында газды тасқынның жылдамдығында көбісі негізгі тасқынға қарағанда жоғарылаған конццентрациялы шаң болады. Дисперсиялы сынама бұл жағдайда негізгі тасқынға қарағанда жоғары болады.

5 мкм бөліктері шаңды сұрыптағанда қатты изокинетиканы сақтау қажет емес. Изокинетиканы сақтау үшін арнайы шаң сұрыптайтын басын ауыстыруға болатын түтік қолданады (19 сурет). Ұштардың есеп айырысу диаметрi (20-шi сурет) арнаулы номограммалар бойымен анықталады немесе есеп айырысу әдiсiмен.

Соңғы кездері кейбір бастауларда шартты изокинетиканы сақтағаннан тұрақсыз және нақтылықты шаң ұстаудың көлемімен нақты салыстырғанда төмен екендігін көрсететін мәліметтер беріледі. Бұған қарамастан изокинетиканың шартты шаңды сынама сұрыбында міндетті болып табылады.