Осымша 2.

 

Бөлменің жарықтануын бағалау.

1. Люксметр – жарық өлшейтін аспап. Аспаптың жұмысының негізге фотоэлементке жарық түскенде электр ток пайда болады (фототок). Пайда болған фототоктың шамасы тікелей жарықпен байланысты. Аспаптың құрамында селендік фотоэлемент және гальванометр, люкстарға бөлінген шкала.

Өлшегенде фотоэлементті жұмыс орнының үстіне қояды. Содан соң фото элементті гальванометрге қосады, гальванометрде қанша көрсеткенін қарайды. Гальванометрдің стрелкасы бөлінген шкаладан асып кетсе, жарық ұсьайтын қақпақ кигізеді, есептегенде ол туралы ұмытпау керек.

2. а) Табиғи жарық коэффициентін анықтағанда бөлмедегі жарықты (жұмыс орны) және даладағы жарықты бір уақытта өлшейді, сосын формула бойынша есептейді:

бөлме ішіндегі жарық

ТЖК = ^{_______________________________________} х 100 %

даладағы жарық

б) жарық коэффициентінің шамасы мына жолмен табады: шыныланған терезе бетінің ауданын еденнің ауданына бөліп, жай дробьпен жазылады, числительда бір болады (мысалы1/4). Бірақ жарық коэффициенті жеткілікті болса да, хабардар етуісіз және тереңге көлеңке түскенін есептемей, бөлмеге түсіп тұрған табиғи жарық жақсы деп айта алмаймыз. Осы факторларды есептеу үшін жарық коэффициентінің шамасын бағалау берілген. Мына формуламен есептейміз:

 

С = К₁ х К₂

Мұнда: С – жарық коэффициентінің қазіргі жағдайға берілген шамасы

Жақсы түсіп тұрған жарықта К₁ х К₂ көп, әлде тең болу керек, осы жағдайда К₁х К₂ жарық коэффициентінің ең аз шамасын көрсетеді; К₁ – коэффициент, жарық ықпалымен бөлменің пайдалануын мінездейді (1 кесте); К₂ – коэффициент, хабардар етуі мен көлеңкені есептейтін (2 кесте).

Кесте.