Высмейванне
Бабулька, царыца мая, Каротка спадніца твая, На печы ўсё ляжала, На спадніцу не наткала. (Ці ты ўсе ночачкі спала, Што ў цябе трубачак мала?)
Пайду я праз тын глядзець, Як мая бабулька прадзець. Ой, прадзець, прадзець і мігціць, Паложыць ручачкі ды й спіць,
Пайду я праз тын глядзець, Як мая бабулька прадзець. Тоненька-танюсенька, З пальчыкам раўнюсенька. (Калаўрот мігціць, мігціць, Бабулька на прасніцы спіць.)
(А красёнцы стоючы Зараслі бярэзнічкам, Чоўнічак пад лаўкаю Ды зарос мураўкаю.)
Пайду я праз сад глядзець, Як мая бабулька ідзець. А яна ідзець сагнуўшысі, Ідзець паштургнуўшысі.
розныя: Бабулька харошая, Ні хадзі ты босая, Босая прастудзішся, На мяне забудзішся, Я ж цябе лавіць буду, Злавіўшы, любіць буду, Пойдзеш ты на ніўку жаць, Я прыду снапкі вязаць.
дыялогі:
– Бабулька, царыца мая, Каротка спадніца твая! – Дзядулька, саколік мой, Надтачы падолік мой!
– Царыца бабка, царыца, Каротка твая спадніца. – Харош, мой дзедка, харош, Парваны ў цябе калош.
Крыніцы: БНТ, экспедыцыйныя запісы
Блаславенні
2. а) Дай Бог вам шчасьця ў нінасьця, харошую долю ў волю, уцечкі на печкі, дзеткі ў клеткі б) Біражы зяцёк нашу дачушку...
4. Глядзіце дзеткі, жывіце харашо, адзін аднаго шануйце, не крыўдзіце
7. +, за сталом
8. +, за сталом: навучалі "дзяцей" кожнай пары – розныя пажаданні
9. (Жартоўныя) Дзякуй богу, адну пару сасваталі Благаславі іх (да маткі), старуха, ад вуха да бруха!
Прыклады складаных кампазіцый
На дварэ явор зялён Карэннім абярнуўся, Хоць бы мой дзядулячка З дарожкі не вярнуўся. Пайду я ў вакно глядзець, Ажно й мой дзядулька ідзець, Ажно мой міленькі ідзець, А ў руках бізун нясець. Я, млода, пакаруся, Нізенька пакланюся, Дзядульку і жаль станіць, Біць мяне пірастаніць.
На вуліцы гуслі граюць, Мяне стары не пускаець. Пайду гуселькі глядзець — За мной стары дзед ідзець, У руках бізун нясець. Стаў ён па плечыках мне сеч. Я ў яго прасілася, Я ў яго малілася: - Ой, не бі, дзядулька, болей, Не пайду без тваёй волі.
І пайду я й у сад, у сад, Пайду я ў зялёнінькі, Выламлю каліныньку, Выламлю чырвонаю, Размяту дарожачку, Размяту шырокаю. Паціху, Дунай, шугай, Памалу, дзядулька, уцікай! Па полі ручэй пацёк, Ад мяне мой дзед уцёк, Не ўцікай, дзядулька, бягом, Запала сцежачка снягом. Не віджу тваіх слядоў!
Ой, пайду я па гародзе Па дзявоцкім карагодзе, Рыбачку лапаючы, Мілага шукаючы. Я вымаю кашулічку Й а свайму дзядулічку, Тонкую, таненькую, Белінку бяленькую! Ой, з рубковым рукаўком, Назавуць цябе панком, Ой, з чырвоным каўнерчыкам, Назавуць цябе жаўнерчыкам. Пайду ж я ў жоначак пытаці, Як гэту кашульку да й праці, Як гэту кашульку да й праці, Як яе да й ў валічках качаці?
Не ўцікай, дзядулічка Не ўцікай, зязюлічка! Пасядзі, дзедзька, на печы ў кутку, Пакуль я палатно вытку. Хоць палатно і ня тонка, Й а ўсё ж я твая жонка. Пасядзі, дзедзька, на палацях, Пакуль пашыю табе плацця. Хоць пашыта плацце і ні ў памер, Ня рымзай, дзедька, ты ж ні кавалер. Не глядзі, дзедзька, больш на дзяўчат, Бо жонка будзе бурчаць.
А у нашай вулачцы Стаіць конь вараненькі. А на гэтым коніку Прыехаў мой міленькі. Я свайго дзідзька не знала, Я яго тады не ждала. Як буду цяпер яго знаць, Буду я яго праважаць. Дам яму букецік цвятоў, Каб ка мне ў нядзельку прыйшоў, Дам яму руцяны вянок, Каб ён помніў, дзе мой дамок. Скажу яму некалькі слоў: — Гуляй, мой дзядулька, здароў! Я свайго дзядульку люблю, Я яму падарак куплю, Куплю залатое кальцо, Каб сказаў адно слаўцо. Скажы слаўцо слаўнае, Ці буду нараўная, Скажы слаўцо смелае, Ці буду я мілая. Паддайся, дзядулька, паддайся, На другіх не заглядайся. Хоць жа я няладная — Хустачка ядвабная, Хвартушок картуновы, Паддайся, дзядулька чарнабровы.
|
