Студопедия — Гумус мөлшеріне байланысты түйіртпек түзілу жағдайы.
Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Гумус мөлшеріне байланысты түйіртпек түзілу жағдайы.






 

Топырақ және жыртылған жер Гумус,% Суға төзімді агрегаттар > 0,25 мм, %
Қара топырақ тың 9,55 83,2
Қара топырақ жыртылған 8,59 42,4
Суармалы тыңайған боз топырақ 2,02 28,06
Боз топырақ жонышқа 0,95 19,6
Боз топырақ жыртылған 0,79 10,5

 

Агрегаттар мөлшері 2- 0,25 мм.

Химиялық факторлар. Үгілу мен топырақ түзілу кезінде пайда болған жаңа химиялық қоспалар, ерімейтін түрге өткен жағдайда, суға төзімді агрегаттар түзуі мүмкін. Мысалы топырақта Са,Со3, магнисиликаты, темірсиликаты және т.б. – ерімейтін немесе жеке ерімейтін қоспалар түзін, топырақтың механикалық элементтерін цементтеп желімдеп содан суға төзімді агрегаттар түзеді.

Биологиялық факторлар. Түйіртпек түзілуде биологиялық және биохимиялық факторлардың маңызы зор. Суға төзімді агрегаттардың қалыптасуында гумустың және микрорганизмдердің мөлшері мен тығыз байланысты. Ерекше топырақта жоғары деңгейде түйіртпек түзілуде гидролизденген органикалық (гемоцелюлоза, целюлоза, ақуыз), және топырақ саңырауқұлақтары мен грибтардың атқаратын орын бөлек.

Е.И. Мишуткин және басқалар топырақ түйіртпектерін түзуде жаңа түзелген органикалық заттар мен микрорганизмдердің ролін ерекше атап өтті.

 

Микроорганизмдерге байланысты топырақтың агрегаттың құрамының өзгеруі.

Топырақ және оған берген органикалық заттар Бақылау мерзімі Микроагрегаттар мөлшері %
>75мм >0,25 мм
Қара топырақ (бақылау)   28.0 23.0 15.4 25.4
Қара топырақ + ақуыз   47.7 34.5 18.8 26.9
Қара топырақ + целлюлоза   42.1 20.0 20.3 26.9

 

Топырақ түйіртпектілігі мауысымдық жаңаруы байқалады жыл сайынғы түйіртпектік агрегаттардың пайда болуы микроорганизмдердің мауысымдық белсенділік іс әрекетіне тиесілі, олар пайда болған өсімдік пен жануарлар қалдықтарын өңдеп, белсенді гумусқа айландырады.

Бұл құбылымда топырақтағы жәндіктер мен микроорганизмдерінің атқаратын ролі зор, (ерекше жауын құрттарының маңызы зор).

Түйіртпектілік түзілуде В.Р.Вильямстің пікірі бойынша аэробты және аэробты жағдайда органикалық заттардың үздік ыдырауының әсерінен ең қолайлы жағдай тумақ. Мүндай жағдайда органикалық заттардың толық минерализациясы жүрмейді, органикалық коллоидты заттар қалыптасқан, олар сіңірілген кальций арқылы қайтарылымсыз коагуляцияға түсіп одан бегін түйіртпектілік түзіледі.

Топырақты өңдеу және оны суғару мауысымдық және жалпы топырақта түйіртпектілік түзілуге аят келеді.

Гумус қара топырақты суғарған кезде микроорганизмдердің әсерінен органикалық заттардың ыдырауынан азайады.

Ф.Ю. Гельцердің мағлұматы бойынша ұзақ уақыт бойы боз топырақтарды суғарған кезде топырақтағы органикалық көміртек 0,2-0,4% азайған.Жыртылған қабат бойынша бүл 5-10 т/га немесе 9-18 т/га органикалықзатқа тең.

Жаппай беткі суғару және сумен басу кезінде топырақта ауа көбікшесін туғызады, олар түйіртпектін агрегаттардан шыққан кезде, оларды жарып, ұнтақтап майдалайды.

Соның нәтижесінде түйіртпекті агрегаттар шаңданып түйіртпексіз массаға айналады. Кепкен кезде мүндай түйіртпексізденген топырақ беті қатып қалған қабыршыққа айналады. Міне сондықтан топырақтарды жалпақ беткі ағыс пен немесе оны бастапқы суғармау керек.

Жыртылған қабатта түйіртпектілікті сақтау, қорғау, жақсарту шараларының бірі болып ондағы органикалық заттар мөлшерін көбейту, топырақ құрамы мен қасиетіндегі коллоидтарды жақсарту, топырақты тиімді өндеу боп саналады.

 

Ара топырақтың түіртпектілігі.

Бөлшектер Диаметр мм Түйіртпекті агрегаттар қосындылары,%
Жыртылған жер Тыңайған жер Тың жер Орман
Жаңғақты > 7 0,8 - 12,5 0,6
Дәнді батыранды 0,5-7 48,0 - 72,0 96,8
Шаңды < 0,5 48,2 37,7 43,0 2,4
Өсімдік қалдығы - 3,0 - 1,5 0,2

 

Түйіртпектілікті жақсарту үшін органикалық заттар мөлшерін арттырып, көң мен қорда беріп, жыртылған жерді 15-20 жылға тыңайту арқылы іске асыруға болады.Көп жылдық шөптер етіп, ауыспалы егістікті еңгізіп, суармалы жерлерде көк балауса тыңайтқышын қолдану керек.

Күшті сілті топырақтар (кебірлер, сор) коллоидтардың қозғыштығына және коллоидтардың коагуляцияға түспеуінің салдарынан оларға көбінесе түйіртпексіз келеді, Бұл топырақтарға танып және көп жылдық шоптер егін, ауыспалы жүені дұрыс еңгізген жағдайда топырақ ертасы бейтараптанып, органикалық және минералдық топырақ коллоидтары қайтарымсыз коагуляцияға түсіп, топырақ түйіртпектілігі біртіндеп жақсарады.

 







Дата добавления: 2015-12-04; просмотров: 312. Нарушение авторских прав; Мы поможем в написании вашей работы!



Аальтернативная стоимость. Кривая производственных возможностей В экономике Буридании есть 100 ед. труда с производительностью 4 м ткани или 2 кг мяса...

Вычисление основной дактилоскопической формулы Вычислением основной дактоформулы обычно занимается следователь. Для этого все десять пальцев разбиваются на пять пар...

Расчетные и графические задания Равновесный объем - это объем, определяемый равенством спроса и предложения...

Кардиналистский и ординалистский подходы Кардиналистский (количественный подход) к анализу полезности основан на представлении о возможности измерения различных благ в условных единицах полезности...

Вопрос. Отличие деятельности человека от поведения животных главные отличия деятельности человека от активности животных сводятся к следующему: 1...

Расчет концентрации титрованных растворов с помощью поправочного коэффициента При выполнении серийных анализов ГОСТ или ведомственная инструкция обычно предусматривают применение раствора заданной концентрации или заданного титра...

Психолого-педагогическая характеристика студенческой группы   Характеристика группы составляется по 407 группе очного отделения зооинженерного факультета, бакалавриата по направлению «Биология» РГАУ-МСХА имени К...

Подкожное введение сывороток по методу Безредки. С целью предупреждения развития анафилактического шока и других аллергических реак­ций при введении иммунных сывороток используют метод Безредки для определения реакции больного на введение сыворотки...

Принципы и методы управления в таможенных органах Под принципами управления понимаются идеи, правила, основные положения и нормы поведения, которыми руководствуются общие, частные и организационно-технологические принципы...

ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ САМОВОСПИТАНИЕ И САМООБРАЗОВАНИЕ ПЕДАГОГА Воспитывать сегодня подрастающее поколение на со­временном уровне требований общества нельзя без по­стоянного обновления и обогащения своего профессио­нального педагогического потенциала...

Studopedia.info - Студопедия - 2014-2024 год . (0.009 сек.) русская версия | украинская версия