Жылдардағы қоғамдық-саяси өмір

 

Ø Социализмнің тоталитарлық, казармалық сипат алуы

1. Елдің барлық жерінде социалистік қатынастар орнады: 1930 жылдарда.

v Елде бюрократиялық орталықтандыру орнықты.

v Социализм тоталитарлық, казармалық сипат алды.

1. «Социализм жолымен ілгерілеген сайын тап күресі шиеленісе түседі» деген теорияның авторы: Сталин.

v Бұл «теория» жазалау органдарының қызметінің кеңейіп, мемлекеттік билік органы ретіндегі Кеңестер қызметінің шектелуіне әкеліп соқтырды.

1. ХХ ғасырдың 30 жылдары тоталитарлық, казармалық жүйені енгізген қайраткер: Сталин.
2. 1930 жылғы сәуірде Қазақ АКСР БМСБ (Біріккен Мемлекеттік саяси басқарма) алқасы қазақ-кеңес әдебиетінің негізін салушылардың бірі: Ж.Аймаутовты атуға үкім шығарды.
3. Қазақстанда «қызыл астананы» салушылардың «қаскүнемдігі» ашылды: 1928 жылы Қызылорда.
4. «Қызыл астана» салуда қастандық ұйымдастырды деп сотқа тартылғандар: П.Т.Буддаси, С.Б.Голдгор, М.Тынышбаев, С.А.Баграков.
5. Лаңкестік жаппай сипат алды: 1937 – 1938 жылдары.
6. 1930 жылдары жазалаудың құрбаны болған:

v 1905 жылдан партия мүшесі, революционер: В.Н.Андроников.

v 1917 жылдан партия мүшесі: Л.И.Мирзоян.

v 1917 жылдан партия мүшесі, азамат соғысына қатысушы: К.Я.Рафальский.

1. Лаңкестік құрбаны болған қазақ тілі білімінің ғылыми-маркстік негізін салушы: А.Байтұрсынов.
2. Жазалаудың құрбаны болған қазақтың тарихи білімінің негізін салушы: С.Асфендияров.
3. Лаңкестік құрбаны болған КСРО Ғылым академиясы Қазақ филиалы басшыларының бірі: М.Төлепов.
4. Жазалаудың құрбаны болған көрнекті тілтанушы ғалым, профессор: Қ.Жұбанов.
5. Карлагта (Қарағанды еңбекпен түзеу лагері) ұзақ жылдар бойы қамауда болып, азап шеккендер:

v Э.Циолковскийдің серігі әрі досы, салмақсыздық жағдайындағы қан айналымы теориясын жөніндегі бірегей еңбектің авторы, ғалым: А.Л.Чижевский.

v Атақты селекционер, академик, екі мәрте Социалистік Еңбек Ері атағын алған: В.С.Пустовойт.

v Академик С.П.Королевтің серігі, жылу техникасы жөніндегі ірі маман, профессор: В.Л.Пржецлавский.

v Кейін радиациялық генетиканың негізін салған: Н.В.Тимофеев-Ресовский.

v Сәулет академиясының корреспондент-мүшесі: Т.М.Людвиг.

1. 1931 жылы Қарағанды облысының, Осакаров ауданында пайда болған обсервациялар саны: 25 қоныс обсервация.
2. 101 мың қазақстандықтар ГУЛАГ азабынан өтті, олардың ішінде атылғандары: 27 мыңнан астамы.
3. 1930-1940 жылдары және 1950 жылдарда контрреволюциялық қылмыстар туралы істердің жартысынан астамын қараған сот емес органдар: БСМБ (Біріккен Мемлекеттік саяси басқарма) алқасы, «үштіктер» (үш адамнан құралған комиссия).
4. Ақмоладағы Отанына опасыздық жасағандар әйелдеріне арналған лагерде (АЛЖИР) осы мемлекет қайраткерінің әйелі мен қызы азап шекті: Т.Рысқұловтың;.

 

Ø Қазақ АКСР-інің одақтас республика болып құрылуы

• РКФСР құрамында Қазақ АКСР-і дамыған индустриялды-аграрлы республикаға айналды. Соғыс қарсаңында 3,3 млн еңбекке жарамды халықтың 1 млн-ға жуығы қалалар мен жұмысшы поселкелерінің жұмысшылары мен қызметшілері болды.

1. КСРО конституциясы қабылданды: 1936 жылы 5 желтоқсан VIII съезде.

v Кеңес Социалистік Республикалар Одағы деп аталатын федерациялық құрылымға енген, одақтас мәртебесін алған республикалардың саны 11-ге жетті.

1. Қазақ АКСР-і Одақтас республика болып қайта құрылып, Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы (ҚазақКСР) деп аталды: 1936 жылы желтоқсанда.
2. Қазақ КСР-інің конституциясы қабылданды: 1937 жылы наурыз Қазақстан Кеңестерінің Төтенше Х съезде.
3. 1937 жылы желтоқсанда КСРО Жоғары Кеңесіне республикадан сайланған депутаттар саны: 44.
4. 1937 жылы КСРО Жоғарғы кеңесіне депутаттыққа сайланған шахтер: Т.Күзембаев.
5. 1937 жылы КСРО Жоғарғы кеңесіне депутаттыққа сайланған мұнайшы: С.Зұрбаев.
6. 1937 жылы КСРО Жоғарғы кеңесіне депутаттыққа сайланған сауыншы: С.Оңғарбаева.

v Комбайыншы: И.Логвиненко, паровоз машинисі: Л.Березняк.

1. 1938 жылы маусым айында Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің сайлауы өтіп, сайланған депутат саны: 300 депутат.
2. 1938 жылы маусым айында Қазақ КСР Жоғары Кеңесіне сайланған депутат-қазақтардың саны: 152.

v 1938 жылы маусым айында Қазақ КСР Жоғары Кеңесіне сайланған әйел-депутаттар саны: 60

1. 1938 жылы 15 шілдеде ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің бірінші сессиясын ашқан: Ж.Жабаев.