Студопедия — Осымша ақпарат
Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Осымша ақпарат






Микробиология – биологиялық ғ ылымдар комплексі, микроорганизмдердің морфологиясын, физиологиясын, генетикасын жә не экологиясын зерттейді. Объектіге байланысты бактериологиялық, вирусологиялық, микологиялық, протозоологиялық жә не қ олданбалы мақ сатына байланысты-жалпы “медициналық, санитарлық, ветеринарлық, ө ндірістік ауылшаруашылық тық, тең із, космостық микробиологияғ а бө лінеді”.

Бактериологиялық, вирусологиялық лабораториялар санитарлы-эпидемиялық станциялар (СЭС) мен ірі ауруханалар қ ұ рамына кіреді. СЭС лабораторияларында аурулардан алынғ ан материалдар бактериологиялық, вирусологиялық анализдермен талдау жасайды. Бактерия тасымалдаушылар тексеріліп, су, ауа, топырақ, тағ ам ө німдеріне санитарлы-микробиологиялық зерттеулер жү ргізіледі. Сонымен бірге дезинфекция мен стерилизацияның сапасын бақ ылайды. ө те қ ауіпті инфекция тү рлерінің (оба, тырысқ ақ, туляремия, бруцеллез, сібір кү йдіргісі) диагностикасы арнайы лабораторияларда жү ргізіледі. Вирусологиялық лабораторияларда вирустар мен риккетсияларды зерттейді.

Ә рбір лабораторияларда бірнеше бө лімшелері болады.

1) Бактерия немесе вирустың жеке тобымен жұ мыс істейтін бокстар.

2) а) серологиялық зерттеуге б) қ оректік ортаны дайындауғ а, в) стерилизациялауғ а, г) ыдыстарды жууғ а арналғ ан бө лімшелер.

3) Тә жірибиелік жә не сау жануарларды ұ стайтын бө лме (виварии).

4) Тапсырылғ ан анализді қ абылдап тіркейтін регистратура.

5) Ас қ абылдайтын бө лме.

6) Киім ауыстырып сақ тайтын бө лме.

Лаборатория мына қ ұ рал жабдық тармен жабдық талады: биологиялық иммерсионды микроскоп, қ осымша кө мекші қ ұ ралдар мен жарық тандыру, (фазды-контрасты қ ұ рылым, кү ң гірт жолақ ты конденсор, люминесцентті микроскоп), термостат, анаэростат, стерилизациялық аппараттар (автоклав, Кох аппараты, кептіруші шкаф), ұ йытқ ыш, рН метрлер, дистиллятор, центрифугалар сү згіш аппараттар, Зейтц сү згіш т.б. Мұ здатқ ыш, мақ та дә рілік тығ ғ ын жасайтын қ ұ рал, қ ұ рал жабдық тар жиынтығ ы (ілмек шпатель, ине, пинцет, т.б.) лабораториялық ыдыстар (пробирка, колба, Петри табақ шасы, флакон, ампула, пипетка т.б. Лабораторияның барлық бө лмелері желдеткішпен жә не су қ ұ быры канализация, электроэнергия мен қ амтамасыз етілуі керек. Бө лме қ абырғ алары боялғ ан немесе кафельді плиткамен қ апталғ ан болуы тиіс, ү лкен лабораторияларда микроорганизмдерді кө п мө лшерде қ абылдау ү шін термостатты бө лмелер болады.

Микробиологиялық лабораторияларда дақ ылды ө сіру ү шін жә не оны сақ тау ү шін лабораториялық ыдыстарды стерилизация жасау ү шін жә не т.б. мақ сатта мынандай тө мендегі аппараттар қ олданылады:

1) Термостат – бұ л қ ондарғ ы микроорганизмдерді бір қ алыпты температурада ө сіруге тағ айындалғ ан. Микроорганизмдердің негізгі оптимальды кө бею температурасы 37оС. Микроанаэростат – микроорганизмдердің анаэробты жағ дайда ө сіретін аппарат.

2) Тоң азытқ ыш – бұ л микроорганизм дақ ылын, қ оректік ортаны, қ анды, вакциналарды, сарысуларды т.б. бұ зылатын биологиялық активті препараттарды сақ тайды.

3) Центрифуга – микроорганизмдерді, эритроциттерді басқ а да жасушаларды біртекті емес сұ йық тық тардан бө ліп алу ү шін қ олданылады.

4) Пастер пеші – қ ұ рғ ақ ыстык ауамен стерильдеуге арналғ ан қ ондарғ ы; лабораториялық ыдыстар мен басқ а да жанбайтын материалдарды стерильдейді.

5) Автоклав – автоклавтың жұ мыс істеу механизімі - жоғ арғ ы қ ысымдағ ы бу арқ ылы материалдарды (шыны заттары, резина, пластамасса, мақ та жә не дә ке тампондары, халат, маска т.б.) стерильдеуге негізделген.

6) Бактериоцидтті шам – ол арқ ылы яғ ни оның УКС-і (ультокұ лгін сә улесі) арқ ылы біз бө лмені, ыдыстарды, бү ймдарды жә не пластиктан дайындағ ан ыдыстарды стерильдейміз.

Медициналық мекеменің микробиологиялық лабораториясында инфекциялық ауруының қ оздырғ ыштарымен жұ мыс істеген соң, оның жұ ғ ып кетуінен сақ тану ү шін қ атаң тү рде ішкі тә ртіпті (ережені) сақ тау ерек.

1) Лабораторияғ а жұ мыс істеуге кіргенде міндетті тү рде халат, бас киім (колпак), аяқ -киім ауыстыру керек.

2) Лабораторияда темекі шегуге, тамақ ішуге тыйым салынады.

3) Жұ мыс орны тә ртіпке сай жинақ ты болуы қ ажет, қ ызметкерлердің артық заттары арнайы бө лмеде сақ талуы қ ажет.

4) Абайсызда залалданғ ан материалды тың ғ ылық ты тү рде дизенфекциялайтын зат пен сү рту керек.

5) Қ олданылғ ан (пипетка, зат шынысын, шпательдерді, мақ та тампоны) дезинфекциялық ерітіндіге салу керек. Пинцет, бактериальдық ілмекті, инелерді оттың ұ стінде ұ стап залалсыздандырады.

6) Микробты материал, залалданғ ан жануарлар мә иіті, қ олданылғ ан дақ ылдар барлығ ы залалсыздандыру керек.

7) Микроорганизмдер дақ ылы арнайы инструкция бойынша сақ талу керек. Патогенді микроорганизмдер арнайы кітапшағ а тіркелу керек.

8) Жұ мыс біткеннен кейін қ олды сабынмен жуып, қ ажетті жағ дайда дезинфекциялық ерітіндісімен шаю керек.

Барлық микроорганизмдер бір бірінен геномының ү йымтарылуы дә ріжесіне жә не мамандалынғ ан органеллаларының қ ұ рамына байланысты бө лінеді. Микробтар ә лемін 4 патшалық қ а бө лінген; эукариоттар, саң ырауқ улақ тар, прокариоттар жә не вирустар.

Қ азіргі кездегі жіктелуге сай, патогенді бактериялар прокариот патшалығ ына жатады. Қ арапайымдылар мен саң ырауқ ұ лақ тар эукариот патшалығ ына, вирустар – вирустар патшалығ ына жатады. Осығ ан байланысты прокариоттар: бактериялар, актиномицеттер, спирохеталар, риккетциялар, хламидиялар, микоплазмалар деп бө лінеді. Негізгі токсономиялық бірлік тү р болып табылады.

Микроорганизмдерді атау ү шін К. Линнейдің биноминальды номенклатурасы қ олданылады. Бұ л жерде бірінші сө зі - туыстық ты, екінші тірі аталады. Тү рдің атаулы-аурудың аталымына немесе шығ у тегіне байланысты аталады.

Туыстық тың аты микробтардың морфологиялық белгілеріне немесе сол микроорганизмді ашқ ан, зерттеген автордың аты-жө ніне байланысты болады. Берги анық тағ ышына сай прокариоттар Грам ә дісі арқ ылы бір-бірінен ажыратылатын бө лімдерге бө лінеді.

Берги анық тағ ышына байланысты, прокариот патшалығ ы жасуша қ абырғ ысына байланысты 4 топқ а бө лінеді.

1) Грациликуттар немесе жұ қ а қ абық тылар – грам теріс бактериялар.

2) Фирмикуттар немесе жуан қ абық тылар – грам оң бактериялар.

3) Тенерикуттар немесе нә зік қ абық тылар – микоплазмалар.

4) Мендосикуттар-архиео бактериялар, жасуша қ абырғ асы болса да пептидогликаны жоқ тар.

Берги жіктелуі бойынша барлық прокариоттар 17 бө лімге бө лінеді.

Микроскопиялық зерттеулер ү шін микроскопиялық бірнеше типі (биологиялық, люминесцентті, электронды) жә не арнайы тү рлері қ олданылады (фазалы-контрасты, кү ң гірт жазық тық ты). МБР-1, МБИ-2, биолам Р-1 жә не басқ а биологиялық микроскоптар микроорганизмдердің қ ұ рылысын, формасын, ө лшемін зерттеуге арналғ ан. Микроскоп 2 бө лімнен тұ рады: оптикалық жә не механикалық. Оптикалық бө ліміне объектив жатады. Олар фронтальды жә не коррекциялы линзадан тұ рады. Олардың кө мегімен объекті ү лкейтіп коррекциялайды. Объективтер қ ұ рғ ақ жә не иммерсионды болып бө лінеді. Иммерсиялық микроскоптың ү лкейту кү ші, 0, 2 мкм. Микроскоптың жалпы ү лкейту объектив пен окулярдың кө бейітіндісінен шығ ады. Препаратты иммерсиялық объективін микроскопиялаудағ ы тә ртібі:

1) Боялғ ан дайын жұ ғ ындығ а, иммерсиялық май тамызып, дайын препаратты бұ йым ү стелшесіне қ ою керек.

2) Иммерсиялы объективті 90-ғ а (100) қ ою.

3) Микроскоп тубысын жайлап тамшығ а тигенше тө мендету керек.

4) Макрометриялық винттің кө мегімен фокусты жобалап қ ояды.

5) Макрометриялық винттің кө мегімен фокусты дә лдеп қ ояды.

Кү ң гірт жазық тық ты микроскопия. Кү ң гірт жазық тық ты микроскопия Тиндаль эффектісіне негізделген (ө те ұ сақ бө лшектерін сұ йық тық та жанынан қ арау арқ ылы сә уленің дифракциясына негізделген. Оғ ан кә дімгі конденсор емес, параболоид немесе кардиоид-конденсор қ олданылады. Жанынан келген сә улелер объективке тү спейді, сол себептен кө ру алаң ы кү ң гірт болып тұ рады. Объективке объектті тү су арқ ылы кө рінеді).

Фазалы-контрасты микроскопия. Фазалардың ө згеруіне байланысты негізделген, кү н сә улесі мө лдір /фазалы/ объектілерден ө тіп барып, ол объектілер микроскопта кө рінеді. Бұ л кезде кө рінетін жоғ арғ ы контрасты позитивті объекттің кү ң гірт кө рінісі жарық кө ру алаң ында немесе негативті /жарық кө рініс кү ң гірт алаң ында кө рінеді/.

Люминесцентті /немесе флюоресцентті/ микроскопия. Фотолюминесценцияғ а негізделген /объектінің сә уле ә серінен жарқ ырату/, люминесценциялы объектіге алдын ала бояу /екіншілік объектіні люминесценция шақ ыратын-флюрохром арқ ылы бояйтын тү рлері бар. Бұ л микроскопияның артық шылығ ы зерттейтін материалда тірі жә не аз мө лшердегі микроорганизмдерді кө ру.

Электронды микроскопия. Сә улелі микроскоппен кө ре алмайтын объектілерде кө ру ү шін қ олданылады. /вирустар, макромолекулалық қ ұ рылымдар, субмикроскопиялық қ ұ рылымдар/. Жарық сә улесінің орнына электрондар толқ ынын қ олданады, олар ұ зындығ ы 0, 005 нм, ол 100 000 есе жарық сә улесінен қ ысқ а. Электронды микроскоп 0, 1-0, 2 нм ө лшемді объектілерді кө руге рұ қ сат етіледі, яғ ни 100 есе ү лкейтіп кө рсетеді.

Анаптральды микроскопия. /амплитудалы-контрастты, фазды-қ араң ғ ы жазық тық /

Аноптральды микроскопия-фазадыконтрасты микроскопияның бір тірі, бұ л жерде линзаның біреуіне қ араң ғ ыланғ ан сақ ина тү рінде арнайы пластинкасы бар обьективтер қ олданылады.

Аноптральды микроскопирлеудің принципі фазды-контрасты микроскопиямен бірдей, бірақ оның аз фазалық қ озғ алыс шақ ыратын обьектіні микроскопирлегенде кө рсеткіштік қ абілеті жоғ арылау жә не бактерияларды, қ арапайымдыларды т.б. тірідей зерттегенде қ арапайым жарық микроскоптың жаң а мү мкіншіліктерін ашады.

Объективтің линзасының ортасында орналасқ ан кең тесік, объективтен диафрагмалық жарық тың негізгі массасын шығ аратын люктың қ ызметін атқ арады, ал линзаның қ алғ ан жерін жауып тұ рғ ан кең сақ ина қ абаты керексіз перифериялық диафрагмальды жарық ты ұ стап қ алады. Осының арқ асында зерттелінетін обектінің жан-жағ ындағ ы ореол кішірек болады. Кө рініс жазық тық тың фоны қ оң ырлау тү сті, ал обектінің ө зі ашық қ оң ырлау ақ қ а дейін болады.

Интерференциялық микроскопия. Интерференциялық микроскопия-фазды-контрасты микроскопияның функциясын орындайтын, бірақ бұ л жерде тек қ ана обектінің контурын ғ ана кө рмей, тү ссіз обектінің детальдарын зерттеп, сандық анализ жү ргізуге болады.

Поляризациялық микроскопия. Поляризациялық микроскопия зерттеуші объектіні ө зара перпендикулярлы жазық тық тағ ы, екі поляризацияланғ ан сә уледен пайда болғ ан жарық та яғ ни поляризацияланғ ан жарық та зерттеуге мү мкіншілік береді.







Дата добавления: 2014-11-10; просмотров: 9141. Нарушение авторских прав; Мы поможем в написании вашей работы!



Вычисление основной дактилоскопической формулы Вычислением основной дактоформулы обычно занимается следователь. Для этого все десять пальцев разбиваются на пять пар...

Расчетные и графические задания Равновесный объем - это объем, определяемый равенством спроса и предложения...

Кардиналистский и ординалистский подходы Кардиналистский (количественный подход) к анализу полезности основан на представлении о возможности измерения различных благ в условных единицах полезности...

Обзор компонентов Multisim Компоненты – это основа любой схемы, это все элементы, из которых она состоит. Multisim оперирует с двумя категориями...

ИГРЫ НА ТАКТИЛЬНОЕ ВЗАИМОДЕЙСТВИЕ Методические рекомендации по проведению игр на тактильное взаимодействие...

Реформы П.А.Столыпина Сегодня уже никто не сомневается в том, что экономическая политика П...

Виды нарушений опорно-двигательного аппарата у детей В общеупотребительном значении нарушение опорно-двигательного аппарата (ОДА) идентифицируется с нарушениями двигательных функций и определенными органическими поражениями (дефектами)...

Метод архитекторов Этот метод является наиболее часто используемым и может применяться в трех модификациях: способ с двумя точками схода, способ с одной точкой схода, способ вертикальной плоскости и опущенного плана...

Примеры задач для самостоятельного решения. 1.Спрос и предложение на обеды в студенческой столовой описываются уравнениями: QD = 2400 – 100P; QS = 1000 + 250P   1.Спрос и предложение на обеды в студенческой столовой описываются уравнениями: QD = 2400 – 100P; QS = 1000 + 250P...

Дизартрии у детей Выделение клинических форм дизартрии у детей является в большой степени условным, так как у них крайне редко бывают локальные поражения мозга, с которыми связаны четко определенные синдромы двигательных нарушений...

Studopedia.info - Студопедия - 2014-2024 год . (0.013 сек.) русская версия | украинская версия