Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Тақырыбы: Тұқымқуалаушылық, тұқым қуалау, тұқым қуалау типтері




2. Мақсаты:Студенттерде гендер бақылуынан қалыптасатын тұқымқуалаушылықтың мәні мен белгілердің (аурулардың) тұқым қуалауы туралы білім және түсініктіжәне дәрігерлер практикасында тұқым қуалайтын ауруларды анықтау үшін пайдалануды қалыптастыру

3. Оқытудың міндеттері:

- студенттерді кафедраның политикасымен таныстыру

- студенттердің бастапқы білімдерін анықтау

- адам тіршілігінің негізі тұқымқуалаушылық екендігін және оның тұқымқуалайтын аурулардың пайда болуындағы маңызын анықтау

- студенттерді генетиканың негізгі терминдері мен ұғымдарымен таныстыру және олардың практикалық медицинадағы маңызын түсіндіру

- студенттерді белгіердің (аурулардың) негізгі тұқым қуалау тинтерімен таныстыру

- алған білімдері негізінде аурулардың тұқымқуалайтын сипатын және олардың тұқым қуалау типін анықтауды үйрету.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

4.1.Генетика пәні, міндеттері және әдістері. Генетиканың медицинадағы маңызы.

4.2.Генетиканың негізгі ұғымдары: тұқымқуалаушылық ядролық, цитоплазмалық, митохондриалық, аллельді, аллельді емес гендер, локус, генотип, фенотип, гомозигота, гетерозигота, гемизигота, доминанттылық, рецессивтілік, талдауы ағылыстыру

4.3. Г.Мендель ашқан тұқым қуалау заңдылықтары және олардың цитологиялық негіздері.

4.4. Тұқым қуалау, анықтамасы. Тұқым қуалаудың негізгі типтері: моногенді, полигенді,аутосомды, Х тіркескен доминантты, жыныс хромосомаларымен тіркескен (жыеыспен).

4.5. Генетиканың медицинадағы маңызы.

5. Сабақ оқу және оқыту әдістері:

- студенттердің сабақтың мәнін, мақсатын және міндеттерін түсінгенін, қысқа, анық, жүйелі сөйлеуге және түсінген материалын сызба иұсқа, график, сурет түрінде көрсетуге қабілетін анықтауға бағытталған ауызша сұрау.

6.Әдебиет:

Негізгі:

6.1. Аманжолова Л.Е. Жалпы және медициналық генетиканың биологиялық

негіздері. Алматы, 2006, б. 20-30.

6.2. Куандыков Е.У. Основы общей и медицинской генетики. Алматы, 2008, c.8 – 19.

6.3. Қуандықов Е.Ө., Нұралиева Ұ.Ә. Негізгі молекулалық – генетикалық терминдердің орысша – қазақша сөздігі. Алматы, 2012, 112 б.

6.4.Медицинская генетика. Под ред. Бочкова Н.П.. М., 2010, с.129 – 163.

6.5. Медицинская генетика. Под ред. Бочкова Н.П.. М., 2004, с. 30-33.

6.6. Медицинская биология и генетика. Под ред. Куандыкова Е.У., А., 2004, с. 81-98.

Қосымша:

6.7.Биология. Под ред. Ярыгина В.Н. М., 2001. Кн. 1 с. 222-233.

6.8 Генетика. Под ред. Иванова В.И, М., 2006, с. 116-125.

6.9.Жимулев И.Ф. Общая и молекулярная генетика. Новосибирск., 2010, с.9 – 34.

6.10.Заяц Р.Г. Общая и медицинская генетика. Р-на-Д., 2002, с. 76-80, 84-87.

6.11. Роберт Л.Н., Родерик Р., Мак-Иннес., Хантингтон Ф. Виллард. Медицинская генетика.

7. Бақылау:

7.1. Когнитивтік құзіреттілікті бағалау:

7.1.1. Ауызша жауаптарды бағалау

7.1.2. Тестік тапсырмалар бойынша бақылау

7.2. Практикалық құзіреттілікті бағалау:

7.2.1. Альбомға адамның гомологты және гомологты емес хромосомаларын салу.

7.2.2. Альбомға аллель және аллель емес гендерді салу.

7.2.3. Альбомға доминантты және рецессивті гендер бойынша гомозиготтардың генотиптерін, гетерозиготтарды, гемизиготтарды салу.

7.2.4. Альбомға талдаушы шағылыстырудың суретін салып, ата– аналар және бірінші гибридтік ұрпақтың генотиптерін және гаметалар типтерін салу.

7.2.5. Альбомға аутосомды және жыныс хромосомаларымен тіркес тұқым қуалауды салу.

7.2.6. Альбомға тәуелсіз тұқым қуалайтын гендердің (белгілердің) моно -, ди – және поли (три) – гибридті шағылыстыруын салып, ата– аналар бірінші және екінші гибридтік ұрпақтардың генотиптерін және гаметалар типтерін көрсету.

 

7.3. Өзін-өзі жетілдіру құзіреттілігін бағалау:

7.3.1.»Адамның жыныс генетикасы» тақырыбына дайындалған презентацияны бірінші шекаралық бақылауға дейін тапсыру.

Тақырып бойынша үш тілде түсіндірме сөздер:

Қазақ тілінде Орыс тілінде Ағылшын тілінде
Тұқымқуалаушылық – тірі ағзалардың генетикалық материалдарының (гендерінің) структуралық– функциялық құрылымын ұрпақтан ұрпаққа беру және қайта өндіретін фундаменталды қасиеті. Наследственность – фундаментальное свойство живых организмов передовать и воспроизводить структурно – функциональную организацию генетического материала (генов) из поколения в поколение Heredity is fundamental property of living organisms and poss and reproduce structural and functional organization of genetic material (genes) from generation to generation
Тұқым қуалау – ағзалардағы генетикалық ақпараттың (тұқым қуалайтын факторлардың) бір ұрпақтан келесісіне берілуі. Наследование – формы (пути) передачи генетической информации (генов) из поколения – в поколение Inheritance – forms (ways) of pass3ng genetic information (genes) from generation to generation
Генотип– хромосомалардың диплоидтық жиынтығындағы генетикалық материалдың (гендердің) жиынағы Генотип – совокупность генннетического материала (генов), содержащихся в диплоидном наборе хромосом полученных особью от родителей. Genotype – genetic materal (genes) containing in diploid set of chromosomes
Фенотип – генмен (генотиппен) бақыланатын сыртқы белгілердің жиынтығы Фенотип – совокупность внешних признаков организма, контролируемых генами (генотипом) Phenotype – set of all signs and properties of the organism which are forming in The course of realization of an individual genotype.
Доминанттылық – белгінің гомо – және гетерозиготалық жағдайда көрінуі. Доминантты ген (белгі) бас әріппен (А, В,С...) белгіленеді Доминантность – проявление признака в гомо – и гетерозиготном состоянии. Доминантный ген (признак) обозначается заглавной буквой (А, В,С...) Dominancy – displaying of sign in homo – and heterozygotes. Dominant gene (sing) designates by designatecapital letter (А,В,С...)
Рецессивность – белгінің гомо – немесе гемизиготалық жағдайда көрінуі. Рецессивті ген кіші әріппен (а,в,с...) белгіленеді. Рецессивность – проявление признака в гомо – или гемизиготном состоянии. Рецессивный ген обозначается строчной буквой (а,в,с...) Recсesivness dis playing of sign in homo – or hemizygotes. Recessive gene (sign) designate by small letter ((а,в,с...)

 

 

Құрастырушы: Қ.С.Нұртаева

№ 2 сабақ







Дата добавления: 2014-11-12; просмотров: 2174. Нарушение авторских прав


Рекомендуемые страницы:


Studopedia.info - Студопедия - 2014-2019 год . (0.003 сек.) русская версия | украинская версия