Тақырып. Қартаюдың молекулалық-генетикалық механизмдері

2. Мақ саты: Қ артаюдың молекулалық -генетикалық механизмдерін білу

3. Тапсырмалар:

3.1 Биологиялық ү деріс ретінде ағ заның қ артаюы

3.2 Қ артаю ү дерісінің жалпы заң дылық тары. Қ артаю кезінде болатын ағ задағ ы ө згерістер

3.3 Жасушалық қ артаюдың механизмдері

3.4 Қ артаюдың физиологиялық механизмдері

3.5. Қ артаюдың молекулалық механизмдері

3.6. Биологиялық мә ң гілікке тірі қ алу жайлы тү сінік: негізгі болжамдар

4. Орындау тү рі: реферат дайындау.

5. Орындалу критерийлері:

Рефераттың қ ұ рылымы:

1) беттік парақ (талапқ а сай безендіру);

2) мазмұ ны (рефераттың бө лімдерін, бетін ретімен орналастырып номерлеу);

3) кіріспе (талданатын мә селеннің мә нін, маң ыздылығ ы мен ө зектілігін кө рсету жә не рефераттың мақ саты мен тапсырмаларын анық тау);

4) негізгі бө лім (рефераттың ә р бір бө лімі жеке мә селені немесе оның бір жағ ын қ амту керек жә не алдың ғ ы бө лімдермен логикалық байланысты болуы қ ажет, бұ л бө лігіне кестелер, сызбалар, графиктер, суреттер жә не т.б. енгізуге болады);

5) қ орытынды (тұ жырым жасалынып, реферат тақ ырыбының жалпы қ орытындылары беріледі, ұ сыныстар жасалынады);

6) ә дебиеттер тізімі.

Рефератты безендірудегі қ ойылатын талаптар:

а) рефераттың кө лемі 10-15 бет болу керек (қ осымша беттер реферат кө леміне кірмейді);

б) реферат сауатты тү рде орындалу қ ажет, баяндау мә дениеті сақ талу керек;

в) баяндалу барысында қ олданғ ан ә дебиетке сілтеу болуы керек;

г) библиография дұ рыс қ ұ растырылуы қ ажет.

6. Тапсыру мерзімі: «Жалпы генетика негіздері» бө лімі бойынша аралық бақ ылауғ а дейін

7. Бағ алау критерийлері: 100 баллдық жү йесімен бағ аланады, бұ л 100%-ке сә йкес келеді.

8.Ә дебиеттер:

8.1. Бочков Н.П. Клиническая генетика. М., 2004.

8.2. Введение в молекулярную медицину. Под ред. Пальцева М.А. М., 2004.

8.3. Гинтер Е.К. Медицинская генетика. М., 2003.

8.4. Лильин Е.Т. и др. Генетика для врачей. М., 1990.

8.5. Медицинская биология и генетика. Куандыкова Е.У. А., 2004.

8.6. Иванов В.И. и др. Генетика. М., 2006, с.430-601.

8.7. Заяц Р.Г., Бутвиловский В.Э., Рачковская И.В., Давыдов В.В. Общая и медицинская генетика. Ростов-на-Дону. 2002.

8.8. Умнов Д.Е. Медицинская генетика. М., 2005.

8.9. Хандогина Е.К. и др. Основы медицинской генетики. М., 2004.

 

9. Бақ ылау:

9.1. Қ артаюдың себебі

9.2. Бос радикалдар

9.3. Хейфлик лимиті

9.4. Апоптоз жә не қ артаю

9.5. Қ артаю гендері

 

Тақ ырып бойынша ү ш тілде тү сіндірме сө здер:

Қ азақ тілінде	Орыс тілінде	Ағ ылшын тілінде
Апоптоз – бағ дарланағ ан жасушалық ө лім, жасушалардың физиологиялық ө лімі	Апоптоз – программированная клеточная смерть, физиологическая гибель клеток	Apoptosis - process of programmed cell death, physiological cell death
Хейфлик шектеуі –сомалық жасушалар бө лінуінің шектелуі; жас келе жасушалар бө ліну санының азаюы; оның негізінде сызық тық ДНҚ молекуласының соң ының (теломерлерінің) ә рбір репликациядан соң қ ысқ аруы жатады	Лимит Хейфлика – ограничение количества клеточных делений соматических клеток; уменьшение количества делений клеток с возрастом; в его основе лежит укорочение концов линейных молекул ДНК (теломер) в процессе каждой репликации	Heyflick limit –limiting the number of cell divisions of somatic cells, it is based on the shortening of the ends of linear DNA molecules during each replicatiom

 

 

 

Қ ұ растырғ ан: Ә лмұ хамбетова С.Қ.