Лекция №3 ХҮІІІ ғ. І жартысындағы Қазақстандағы Саяси жағдай.

Негізгі ұғымдар: Аманат, керуен саудасы, казактар, Орда, шекаралық барымта.

Жоспар:

1. Әбілқайыр ханның Ресей патшалығымен дипломатиялық келісөздері.

2. Әбілқайыр ханның отарлаушы әкімшілікпен қарым-қатынастардың шиленісуі.

3. Қазақтар мен Ресей қарым қатынасы.

Мақсаты:Әбілқайырхандығының ішкі-сыртқы жағдайларының себебін ашып көрсету.Ресей патшалығының Қазақстанға деген мүлдесінбілдіру. Қазақ хандығының сырты-ішкі саяси жағдайларына саралау.

Бейнефильм: «Аңырақай шайқасы» «Қазақ батырлары жайлы» ТПРК 1997 ж.

Мазмұны:

1. XVIIIғ.Елдегі бытыранқылық және хан, сұлтан топтарының бейлік үшін күресі.Жоңғар әскери феодалдық мемлекетінің нығаюы және оның жаулап алу саясатының күшеюі. Қазақ жоңғар қатынастарының шиеленісуі.

2. «Ақтабан-шұбырынды, Алқакөл сұлама». Егіншілік ошақтары- Оңтүстік қалалардан айырылу. Ордабасындағы қазақ ақсақалдарының съезі – территориялық тұтастықты сақтап қалу мен өзара келісімге келу жолы. Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі. Аңырақай шайқасы. 3.Қазақстанның Ресейге қосылуының тарихи шарттары мен алғышарттары.Қазақстанның Ресеймен дипломатиялық келіссөздері. И. Бухгольц, А. Бекович – Черкасский экспедициялары.А.И. Тевкелевтің елшілігі. Кіші жүз және ішінара орта жүз рулары қазақтарының Ресей империясы билігін қабылдауы. Патша үкіметінің алғашқы отаршылдық шаралары. И.К. Кирилов “Жобасы”, Орынбор (Қырғыз-Қайсақ) экспедициясының ұйымдастырылуы және қызметі.

Бекіту сұрақтары:

1.Әбілқайыр ханның Ресей патшалығымен дипломатиялық келісөздері немен аяқталды?

2.Әбілқайыр ханның отарлаушы әкімшілікпен қарым-қатынастардың шиленісуінің себептері неде?

3.Қазақтар мен Ресей қарым қатынасының саяси сипаты қандай болды?

 

Әдебиеттер: Н-14,4,7,9.Қ- 9,15,18.24,27,32,33,38,42,45.

 

Лекция №4 ХҮІІІ ғ. Бірінші жартысындағы қазақ хандығының ішкі-сыртқы жағдай және көрші елдермен қарым қатынасы.

Негізгі ұғымдар: Бодандық, протекторат, мәмлегерлік, елші, Орда, Кіші жүз, шекара барымтасы.

Жоспар:

1. Әбілқайырханның саяси мемлекеттік қызметі.
2. Қазақ- Ойрат өзара қатынасының саяси сипаты.
3. Қазақ - Башқұрт қатынасы.

Мақсаты:Әбілқайырханның саяси мемлекеттік қайраткерлігін тарихи еңбектер негізінде саралау. Қазақ хандығының ХҮІІІ ғ. Саяси сыртқы мәселелеріне талдау жасау арқылы көрші елдермен қатнастарының саяси мәнін анықтау.

Мазмұны:

1.Кіші және орта жүз билеушілерінің арасында қайшылықтардың күшеюі. Аманат мәселесі. 40-жылдардың соңындағы патша үкіметінің Әбілхайырмен келіссөздері. Әбілқайырханның саяси мемлекеттік қызметі мен саяси мемлекеттік қайраткерлігін тарихи еңбектер негізінде саралау.Қазақ- Ойрат өзара қатынасы тарихының саяси сипаты. Орыс мемлекетінің қазақ жерлерін жоңғар басқыншыларынан қорғау жөніндегі шаралары. Миллердің Галдан-Церенге елшілігі және оның нәтижелері. 2.Қазақ - Башқұрт қатынастары және патша үкіметінің бауырламс халықтарға қарсы саяси ұстанымдары.

 

Бекіту сұрақтары:

1.Әбілқайырханның саяси мемлекеттік қызметі?

2.Қазақ-Ойрат өзара қатынасының саяси сипаты туралы не білесіз?

3.Қазақ-Башқұрт қатынасы жөніндегі патша үкіметінің ұстанымы қандай болды?

 

Әдебиеттер: Н-14,4,7,9.Қ- 9,15,18.24,27,32,33,38,42,45.