Г) арзан.

Вируспен зақымдауға қолданылатын тауық эмбрионына

қойылатын талаптар.

А) тіршілік қабілетінің жоғары болуы. Тауық эмбрионының;

тіршілік белгілері, ұрық қохғалып тұрады, хорионаллантоис

қабығындағы қан тамырлары анық көрінеді. Өлі ұрық белгілері:

ұрық қозғалмайды, қан тамырлары солып қалады.

Ə) қауызы таза, шұбар болмауы керек.

Таза __________жəне ауруға шалдықпаған фабрикадан алынуы.

Вируспен зақымдау алдында ұрықталған жұмартқаларды

овоскоп арқылы тексереді. Онда эмбрионның тіршілік қабілеті,

жатқан орны мен жайлы анықталады. Қарындашпен жұмыртқадағы

ауа қуысының шеті жəне эмбрионның басы жатқан жері

белгіленеді. Содан соң жұмыртқаның сыртқы қабығын

дезинфекциялайды. Ол үшін йодталған спиртке малынған мақта

жалынымен аластайды. Тазаланғанжұмыртқа шприцпен вирус

енгізеді. Жіберетін вирус мөлшері 0,1 – 0,2 мл – ден аспайды.

Вирусты аллантоис қуысынна енгізу

Жұмыртқаның жұмыр жағын жоғары қаратып арнайы ұяға

орналастырады да, ауа қуысының орасынан қауызды теседі. Оған

шприц инесін 10 – 12 мм тереңдікке енгізеді де, вирусты жібереді.

Қабықтағы тесікті ерітілген парафинмен бетейді.

Тапсырма:

Студенттер ұрықталған жұмыртқаларды овоскоп арқылы

тексереді, дезинфециялайды, аллантоис қуысына вирус енгізеді.

Жұмыртқа қауызына қарындашпен оны қашан, немен

зақымдағанын, өзінің аты мен тобын жазып, кезекшіге өткізеді.

Кезекші жұмыртқаларды арнайы термостатқа қояды.

Клетка өсіндісі. Вирусологияның кейінгі 50 жыл ішінде тез

дамуына көбінесе тірі клеткаларды организмнен тыс яғни

зертханалық жағдайда өсіруді үйренумен байланысты.

Клетка өсіндісі деп – адам мен малдың, жан – жануарлардың;

организмінен тыс, зертханалық жағдайда арнайы қорек ортасы

құйылған ыдыстарда өсіп – өнетін клеткаларды айтады.

Қазіргі кезде клетка өсіндісі вирусологияның көп саласында

қолданылады.

1. Вирустың биологиясын зерттеу.

2. Вирустардың сандық сапасын жəне олардың əсерінен

қанда пайда болатын антиденелерді тексергенде

3. Ауру малдан, жан – жануарлардан қоздырушыны

диогностикалық мақсаттар үшін бөліп алу.

4. Диогноз қою, дауалау əне емдеу үшін қолданатын

арнайы вирус препараттарын шығару.

Клетканы қолдан өсіру əдісі ыңғайлы, үнемді. Дегенмен, олар

да жасырын вирустармен, микроплазмалармен жəне т. б.

микроорганизмдермен ластануы мүмкін.

Вирусологияда қолданылатын клетка өсінділерін дара қабат

жəне жүзінді деп бөледі.

Дара қабат клеткалар шыны ыдыстардың қабырғасына

жабысып, жайылып өсіп – өнеді. Олардың қалыңдығы бір

клетканың қалыңдығындай ғана болады.

Жүзінді клеткалар шыны ыдыстың қабырғасына жабыспай,

сұйық қорек ортада жүзіп жүріп өсіп, көбейеді.

Студенттердің өзіндік жұмыстары