Инсулиндік терапияны қ абылдамағ ан Қ Д-1-мен сырқ аттанғ ан науқ ас кетоацидоздық комадан қ айтыс болады. Адекватты емес инсулиндік терапия нә тижесінде, Қ Д компенсациясы критерийлеріне қ ол жетпесе, науқ ас ү немі созылмалы гипергликемия жағ дайында жү ріп (7.3 кесте), диабеттің кеш асқ ынулары дамып, ү дей бастайды (7.8 бө лім). Қ Д-1 кезінде диабеттік микроангиопатиямен (нефропатия, ретинопатия) жә не нейропатия (диабеттік табан синдромы) аса клиникалық маң ыздылық қ а ие. Макроангиопатия Қ Д-1 барысында маң ыздылығ ы бойынша бірінші орынғ а сирек жағ дайларда ғ ана шығ ады.
7.6. Қ АНТТЫ ДИАБЕТТІҢ 2 ТИПІ
Қ антты диабеттің 2 типі — инсулинрезистенттілік жә не β -жасушалардың секреторлы дисфункциясы ә серінен гипергликемияның дамуымен, липидті алмасудың бұ зылуы нә тижесінде атеросклероздың дамуымен сипатталатын кө мірсу алмасуының бұ зылуымен кө рінетін созылмалы ауру. Науқ астардың ө лімі мен мү гедектігіне ә келетін басты себептердің бірі жү йелік атеросклероздың асқ ынулары болып табылады. Кейде Қ Д-2-ні жү рек-қ антамыр жү йесінің ауруы деп те атайды.
7.8 кесте. Қ антты диабеттің 2 типі
| Этиологиясы
| Тұ қ ымқ уалаушы бейімділік (бір жұ мыртқ алы егіздерде конкорданттылық 100 %) сыртқ ы орта тү рткілерінің кө рінісінде (семіздік, урбанизацияланғ ан ө мір сү ру салты, рафинирленген майлар мен кө мірсулардың тағ амда шектен тыс болуы)
|
| Патогенезі
| Инсулинрезистенттілік, β -жасушалардың секреторлы дисфнкциясы (инсулин секрециясының 1-ші жылдам сатысының тү сіп қ алуы), бауырмен глюкозаның артық ө ндірілуі
|
| Эпидемиологиясы
| Жалпы популяцияның шашамен 5–6%, ересектердің 10%, Батыс елдері мен Ресейде 65 жастан асқ ан адамдардың 20% кө рініс береді. Арнайы этникалық топтарда салыстырмалы тү рде жиілігі жоғ ары болады (Пима ү нділерінің 50%-да). Сырқ аттану ә рбір 15–20 жылда екі еселенеді
|
| Басты клиникалық кө рінісі
| Орташа полиурия жә не полидипсия, метаболикалық синдром компоненттері (11.2 бө лім). 50%-дан астам жағ дайларда симптомсыз ө теді. Кө п жағ дайларда диагностикалау барысында тү рлі дә режедегі кеш асқ ынулар анық талады (7.8 бө лім)
|
| Диагностикасы
| Қ Д симптомдары кө рініс бергенде жә не/немесе қ ауіп-қ атер тобында гликемия дең гейін скринингті анық тау
|
| Салыстырмалы диагностикасы
| Қ Д-1, симптоматикалық (Кушинг синдромы, акромегалия жә не т.б) жә не Қ Д сирек тү рлері (MODY жә не т.б.).
|
| Емі
| Гипокалориялы емдә м, физикалық жү ктемені арттыру, науқ астарды оқ ыту, таблетка тү ріндегі қ ант дең гейін тө мендететін дә рілер (метформин, сульфонилмочевина, тиазолидиндиондар, глинидтер, α -гликозидаза ингибиторлары). Кеш асқ ынулардың алдын алу жә не емдеу (7.8 бө лім)
|
| Болжамы
| Мү гедектік пен ө лім жиілігі кеш асқ ынулармен анық талады, ә детте макроангиопатиялық асқ ынулармен
|
