ОВОС-тың ұлттық рәсімі.

Қоғамдық талқылау – көзделіп отырған әрекет туралы және оның қоршаған ортаға әсері туралы қоғамды ақпараттандыру және де осы турасындағы қоғам пікірін тыңдап, шешім қабылдауда оны ескеру мақсатында өткізілетін жиналыстар.

Әсерді бағалаудың матрицалық тәсілі.

Объектілердің қоршаған ортаға әсерін бағалауда матрицаның әртүрлі типтерін пайдаланады:

1. әсерлердің түрлерінің тізімдері, қарапайым бақылау тізімдері.

2. Ықпалға душарм болатын және ықпалдың әсерінен өзгеріске түсетін объектілердің тізімі, қарапайым бақылау тізімдері.

3. Ең қарапайым себеп-салдарлық матрицалар.

4. Шаруашылық қызметтер мен кері реакциялардың экологиялық салдарының күрделі матрицалары.

Карталарды бірігіп талдау алғаш рет Я.Мак Харгпен қолданылған, ол схемалардың бірігуін калькаға қолданып қоршаған ортаға әсерді бағалаған. Бұл тәсілдің мәні мынада – зерттелінетін шекара учаскелерге бөлініп және әр учаске бойынша қоршаған орта компоненттері туралы және оған тікелей әсер туралы ақпарат жиналып отырады. Әрбір көрсеткіш үшін және әрбір нұсқа үшін калькаға схема салынады, оларды біріктіру арқылы қоршаған ортаның бұзылуының интенсивтілігі әрі жобаны қиындататын табиғи және экономикалық-әлеуметтік сипаттағы факторлар анықталады.

Лектік диаграммалар мен желілік графиктер тәсілі. Бірінші реттік өзгерістер мен олардың салдарының тізбегін анықтау үшін желілер тәсілі қолданылады, оны Дж Соренсен жасаған. Оның мәні жер пайдаланудың әртүрлі нұсқаларының тізімін және олардың әрқайсысына тән ықпал типінің тізімін жасауда. Әрі қарай осы ықпалдармен байланысты алғашқы өзгерістер анықталады.

ГТЖ мен өндірістік объектілердің әрекетінің салдарын бағалаудың 5 тізбектік түрін ажыратады:

1. Табиғи бағалау

2. Арнайы табиғи бағалау

3. Технологиялық бағалау

4. Экономикалық бағалау

5. Әлеуметтік бағалау

Жобалардың әлеуметтік үйлесімділігі әлеуметтік-психологиялық механизмдерге әсерімен бағаланады, және бұнда жобалауды жүзеге асырудың мақсаттарының этникалық стереотиппен, ұлттық құндылықтармен сәйкестігі анықталады.