Тақырыбы: Вариациялық қатар және вариациялық қисық сызық құру

Мақсаты: модификациялық өзгергіштік заңдылықтарымен таныса отырып, вариациялық қатар және вариациялық қисық сызық құру әдісімен танысу.

Құрал-жабдықтар: оқушылардың антропометрикалық мәліметтері (шамамен10-25: ұлдар мен қыздардың бойы, емен, терек, шие(немесе басқа өсімдіктердің) жапырағы, үрмебұршақтың тұқымы (20 – 30 дана), қарындаш, қалам, дәптер, сызғыш.

 

Жұмыстың барысы:

1. Үрмебұршақтың тұқымының(20 – 30 дана) ұзындығын өлше;
2. Вариациялық қатар құру, ондағы V – тұқымның ұзындығы, Р – кездесу жиілігі. Кесте толтыр.

 

V

P

 

3. Вариациялық қисық сызық құру. Қисық сызықта ең жоғарғы нүктесін белгіле.

P

 

 

4. Сыныптастарыңның, достарыңның бойын.

5. Алынған мәліметтерді дәптерге жаз.

6. Бойының ұзындығы бірдей оқушылардың санына анықта.

7. 2-кестені толтыру.

8. Өзгергіштіктің графикалық бейнесін көрсететін вариациялық қисық сызық құр. Горизонталь сызықта оқушылардың бойының ұзындығы, ал вертикаль сызықта – бойы бірдей оқушылардың саны.

9. Орташа көрсеткішті f = n / N формуласы арқылы анықтау: f – кездесу жиілігі, n – бойлары бірдей оқушалар саны, N – сыныптағы оқушылардың жалпы саны.

10. Қорытынды жаса.

 

Кесте «Зерттеу нәтижесі»:

 

Оқушылар саны	Кездесу жиілігі

 

11. Кез келген өсімдіктің 20 дана жапырағының ұзындығын өлшеп, мәліметтерін жаз.

12. Қарастырылатын белгі бойынша ұқсас дарақтар саны.

13. Вариациялық қатар құру – алынған мәліметтерді кестеге толтыру, бірінші жолға жекелеген белгілер(v), ал екінші жолға – әр белгінің кездесу жиілігі (р)

Жапырақ ұзындығы (V)
Дарақтар саны (Р)

14. Вариациялық қисық сызық құру - графикте белгініңі мәні мен кездесу жиілігі арасындағы байланысты көрсет.

 

15. Модификациялық өзгергіштіктің қандай заңдылықтары байқалғандығы жайлы қорытынды жаса.

16. Вариациялық қатарда нұсқалардың таралуы қандай биологиялық себептерге байланысты? Вариациялық қисық нені көрсетеді? Қорытынды жаса.

 

Қорытынды: _