Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Түрік қағанаты




(552 – 603 жж.)

Ø Түрік қағанатының саяси тарихы, жер аумағы

  1. «Түрік» этнонимі бірінші рет кездеседі: 542 жылы қытай жылнамаларында.
  2. 545 жылы түрік қолбасшысына бейбіт қарым-қатынас орнату үшін келген: Қытай елшісі.
  3. 552 жылға дейін түріктер Жужан қағандығына тәуелді болып, салық ретінде темір төлеген.
  4. 552 жылы Жужан қағаны Анағұйды жеңіп, «елхан» деген атақ алған, Түрік қағанатының негізін салушы: Бумын қаған.
  5. 552 жылы Бумыннан жеңіліс тапқан Жужан қағаны: Анағұй.
  6. Бумын Түрік қағанатының билеушісі болды: Жужан қағанын жеңгеннен кейін.
  7. Қазақстанда ірге тепкен алғашқы феодалдық мемлекет: Түрік қағанаты (552 – 603 ж.)
  8. 552 жылы Бумын қаза болғаннан кейін Түрік қағаны болған: Қара–Еске.
  9. Қара-Еске қаған аварларды (жужандарды) екінші рет жеңді: Букрат тауларында (Орхонның жоғарғы жағында).
  10. 552–554 жылдары (553 жылы) жужандар мүлде бас көтерместей болып жеңілді:Мұқан қағанның кезінде.
  11. Түріктер Ұлы Даланың шығыстағы қожасына айналды:Жужан қағанатын біржола жеңгеннен кейін.
  12. VI ғасырда 10 түмен қол бастап, түріктердің Батыс жорығын бастаған Бумын қағанның інісі: Иштеми.

v 555 жылы түріктер жол бойы ешбір тегеурінді қарсылық көрмей, Арал теңізіне дейін жетті.

  1. Орта Азияда түріктерге қатты қарсылық көрсеткен: Эфталиттер.
  2. VI ғасырдың ортасында Түрік қағанаты жаулап алған эфталиттердің өмір сүрген жері: Каспий теңізінен Солтүстік Үндістан мен Шығыс Түркістанға дейінгі жер.
  3. 561–563 жылдары түріктердің эфталиттерге қарсы одақ құрған елі: Иран.
  4. Түрік қағанатының эфталиттермен соғыс жылдары: 563–567 жылдар.
  5. 10 түмен қол бастаған Иштемидің бағындарған елі:Соғдылықтар (ху елі).

R 568 жылы Константинопольге барған Түрік қағанатының елшілігін басқарған: соғды көпесі Маниах.

  1. 568 жылы Түрік қағанаты Византия мемлекетімен әскери одақ құрды: Иранға қарсы.
  2. Түрік қағанатының үстемдігі Солтүстік Кавказ бен Қара теңіздің солтүстік жағалауына дейін жеткен кезең: VI ғасырдың 70-жылдары.

v Қытай, Иран, Византия сияқты ірі мемлекеттермен терезесі тең түсіп, оларға өзінің саяси жағынан ықпалын жүргізген күшті мемлекеттің біріне айналды.

  1. 570–580 жылдары Түрік қағанатының шығыстағы саяси ықпалының күшті болғанын көрсететін жағдай: Қытай мемлекеттерінің түріктерге салық төлеуі.
  2. Қытай елінің билеушілері Түрік қағанатына жібек матамен салық төлеп отырды: Мұқан қағаның кезінде.

v Қытайлардың бір жағының өзі түріктерге жылына 100 мың тең жібек матасын төлеген.

  1. Түрік қағанатында Мұқан қағаннан кейін билікке келді: Тобо (Арслан).
  2. 581 жылы (Тобо қаған қаза болғаннан кейін) Түрік қағанатында болған оқиға: Қағанат ішінде өзара соғыс болды.
  3. Түрік қағанатының Батыс және Шығыс Түрік қағанаты болып екіге бөлінген уақыты: 603 жыл.

 

Ø Халқы

  1. Түрік қағанаты халықының негізгі құрамы болған тайпа: теле.

v Түрік қағанатының құрамында отыздан (30) аса теле тайпасы болған.

  1. Теле – көптеген түрік тілдес тайпалардың ортақ атауы.
  2. «Теле» сөзінің мағынасы түрік.

 

Ø Шаруашылығы мен мәдениеті

  1. Түрік қағанаты халқының айналысқан шаруашылығы: Көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығы.
  2. Түріктердің басты көлігі: жылқы.
  • Түріктердің Жетісу мен Орта Азия жерлеріндегі қалалық өмірмен танысып, кейбір бөліктерінің отырықшылыққа көше бастағанын көрсетеді:

R Жетісу және Оңтүстік Қазақстанда түріктердің тұрақты үй-жайлары, Тараз маңайынан қыстақ-кенттер табылды.

R «Күлтегін» ескерткішінде қала туралы сөздер кездеседі.

  1. Ең алғашқы кезеңдерде (V-VII ғ.) түріктердің жерлеу рәсіміне тән: Мәйітті өртеу.
  2. Ертедегі түріктердің отқа табынуының дәлелі: Жерлеу орындары.

v Түріктердің отқа табыну салты түрік қағанына Византия елшісі Земархты жанып тұрған оттың арасынан өткізіп барып кіргізуінен көрінеді.

R Түрік садақтары құрамалы болған.







Дата добавления: 2015-09-06; просмотров: 11880. Нарушение авторских прав


Рекомендуемые страницы:


Studopedia.info - Студопедия - 2014-2020 год . (0.002 сек.) русская версия | украинская версия