Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Батыс-Түрік қағанаты




(603 – 704 ж.)

Ø Батыс-Түрік қағанатының жер аумағы

  1. Батыс-Түрік қағанатының құрылған уақыты: 603 жыл.
  2. Батыс-Түрік қағанатының солтүстік-батыс шекарасы жетті: Еділ мен Кубань өзенінің төменгі ағысына дейін.

v оңтүстік-шығысында Іле, Шу өзендері дейін жетті.

v солтүстік-шығыста Есіл мен Ертіс өзендерінің жоғарғы ағысы аралығы.

v оңтүстік-батыста Тарым, Әмудария өзендері.

  1. Батыс-Түрік қағанатының орталығы Шу өзенінің бойындағы: Суяб.
  2. Батыс-Түрік қағанатының жазғы ордасы: Мыңбұлақ (Жамбыл облысы).
  3. Батыс-Түрік қағанатының негізгі этникалық-саяси ұйытқысы: Қаратаудың шығысынан Жоңғарияға дейінгі жерді мекендеген «он тайпа».
  4. Батыс Түрік қағанатына енген тайпалар Дулулар, нушебилер.
  5. Батыс-Түрік қағанатының өзге атауы: «Он тайпа» мемлекеті.

Ø Қағанаттың саяси жағдайы

  1. Батыс Түрік қағанатының алғашқы билеушісі: Тардуш (Дато) қаған.

v Тардуш қаған шығыс түріктерді басып алуды, екі қағанатты қайта қосуды жүзеге асыруға тырысты.

  1. Батыс-Түрік қағанатының саяси билігінің күшейген кезі: Шегу (610-618 ж.) мен Тон (618-630 ж.) қағандарының билік құрған мезгілі.
  • Шегу қаған мемлекеттің шығыстағы шекарасын Алтайға дейін, батыста Тарым өзені мен Памир тауына дейін жеткізді.
  1. Батыс-Түрік қағанатының билеушісі Тон қаған:Орта Азиядағы басқару жүйесін қайта құрды.
  2. Тон қағанның Батыс-Түрік қағанатында салық жинауға бекітілген жергілікті адамдарға берген атағы: селиф.

v Салық жинауға жергілікті адамдарды бекітіп,оларға «селиф» деген атақ берген қаған: Тон.

  1. Батыс-Түрік қағанатындағы селифтер: салық жинаушылар.
  2. Батыс Түрік қанатында селифтер есеп беріп отырды: Жасауылдарға.
  3. Батыс-Түрік қағанатының Иранға қарсы одақтасы: Византия.
  4. Батыс-Түрік қағанатының халықаралық жағдайдағы саяси беделін көтерген жағдай: 627 жылы Византияға әскери көмек беруі.
  5. 634 жылы нушеби тайпасының қолдауымен билік басына келген: Ешбар Елтеріс (634 – 659 ж.).
  6. Батыс Түрік қағаны Ешбар Елтерістің енгізген басқару жүйесі: «Он оқ бұдұн».
  7. 640-657 жылдары Батыс Түрік қағанатында билік үшін таласқан тайпалар: Дулу мен нушеби.
  8. Батыс-Түрік қағанатының әлсірегендігін пайдаланып, 659 жылы Жетісуға басып кірген: Қытай мемлекеті.
  9. VII ғасырдың аяғы мен VIII ғасырдың басында Үшліктің Тан империясына қарсы жүргізген соғыстарының нәтижелі болуы, түргештайпасының беделін көтерді.

 

Ø Қағанаттың әлеуметтік жағдайы

  1. Ерте түрік феодалдық мемлекеттердің атауы: қағанат (қағандық).
  2. Қағанның билігі шексіз және мұрагерлік жолымен берілді. Түрік қағандары Ашина руынан шыққан.

v Қағаннан кейінгі билік қаған сайлаған ұлыққа берілді.

  1. Батыс-Түрік қағанатында яғбу, шад, елтебер атағы берілді: қаған руынан шыққандарға.
  2. Батыс-Түрік қағанатында сот қызметін атқарушылар: бұрықтар мен тархандар.
  3. Батыс-Түрік қағанының жергілікті жерлердегі негізгі тірегі: бектер.
  4. Батыс-Түрік қағанатындағы «қара бұдундар»: Қарапайым халық.
  5. Батыс-Түрік қағанатында алым-салық төлейтін, ауырпалықты көп көтерген: «қара бұдундар».
  6. Батыс-Түрік қағанатындағы «тат» сөзінің мағынасы: Құл.
  7. Салықтың «қанмен өтелетін» түрі дегеніміз: Тәуелді тайпалардың адамдары майдан шебінің алдыңғы қатарында жүрген.

 

Ø Шаруашылығы

  • Батыс Түрік қағанаты шаруашылығының негізін құраған: Маусымды жайылымға негізделген жартылай мал шаруашылығы.
  1. Түріктер жаппай отырықшылана бастаған кезең: VII ғасырдың бас кезі.
  2. Ерте орта ғасыр кезінде Қазақстанда қала мәдениетінің дамуында елеулі рөл атқарған: Соғдылықтар.

? Батыс-Түрік қағанаты жерінде жібек саудасының дамығандығы туралы жазған қытай монахы: Сюань Цзянь (629–630 ж.).

v Ол: «Қаған жасыл жібектен желбегей шапан киген, оның жанында жүрген нөкерлері де қамқадан желбегей шапандар жамылған, қандай тамаша көрініс», - деп таңданады.







Дата добавления: 2015-09-06; просмотров: 14955. Нарушение авторских прав


Рекомендуемые страницы:


Studopedia.info - Студопедия - 2014-2020 год . (0.002 сек.) русская версия | украинская версия