Арама-қарсы электрод қабырғасына трансмуральды зақымдану немесе артқы қабырғаның трансмуральды зақымдануы.

12 суретте сол жақты қарынша деңгейіндегі жүректің тігінен кесілген кесігі сызбанұсқа түрінде ұсынылған, артқы қабырғаның трансмуралді зақымдануы мен А және Р электродтары. А (Anterior) электроды эпикардтың алдыңғы қабырғасында, Р(Posterior) электроды –эпикардтың артқы қабырғасында орналасқан. Деполяризация кезінде А және Р электродтары R кертешін тіркейді. Сондай-ақ алдағы жағдайлар сияқты, деполяризация соңында миокрадтың зақымданған бөліктері оңды, ал сау қозулы бөліктері теріс зарядталған.

12 сурет Қабырғаның қарама-қарсы электродына трансмуральдық зақымдануы – деполяризацияның соңы. Зақымдану аясы оңды, миокрадтың сау қозулы бөліктері - теріс зарядталған Деполяризация соңында А электродына теріс зарядтар болып айналады. Сондықтан да осы электродтың көмегімен тіркелетін ST сегменті төменгі дөңеске айналған, доғалы иосызықтан төмен орналасқан. Трансмуральды зақымдану аясының үстіндегі (Р электродындағы) SТ сегменті иосызық үстінен көтеріңкі.

Деполяризация соңында зақымданудың қарама-қарсы аясының қабырғасында орналасқан А электродына теріс зарядтар әрекет етеді, осының нәтижесінде осы электродтың көмегімен жазылатын ST сегменті изосызықтан төмен орналасқан. Керісінше, трансмуральды зақымдану аясының үстінде орнатылған Р электродының көмегімен тіркелетін ST сегменті изосызықтың үстіне көтерілген. Бұл деполяризация соңында Р электродына оңды зарядтар ықпал етуімен байланысты.

Сонымен, қарама-қарсы электродының қабырғасында орналасқан, трансмуральды зақымдану кезінде, ST сегментінің төменгі дөңеске айналған, доғалы иосызықтан төмен болып төмендеуі байқалады. Қарама-қарсы қабырғадағы трансмуральды зақымдану есебінен болатын ST сегментінің төмендеуі реципрокты өзгерістер деп аталады.

Зақымдану кезіндегі ST сегментінің ығысу себебі, ұсынылған талдау схемалы болып келеді, бірақ оны орналасқан зақымдану аясын диагностикалау үшін практикалық жұмыста пайдалануға да болады.

Осылайша, зақымдану ST сегментінің ығысуына әкеп соғады. Сонымен қатар ST сегментінің доғасы ығысу жағына қарай дөңеске айналған. Осынысымен доғаның дөңесі оның қарама-қарсы жаққа ығысу жағына бағытталған кезде қарыншалар гипертрофиясы мен Гис түйнінің аяғын қоршау кезінде анықталатын, ұқсас өзгерістерден миокардтың зақымдануы кезінде байқалатын ST сегменті ерекшеленеді. Зақымданған кезде ST сегменті жоғарғы дөңеске, яғни оның ығысу жағына қарай айналған, доғалы иосызықтан жоғары орналасуы мүмкін. Мұндай жағдайда ST сегменті күмбез тәрізді пішінді болып келеді. ST сегментінің мұндай өзгерістері әдетте трасмуральдық зақымдану кезінде немесе кейде электрод астында субэпикардиальды зақымдану кезінде тіркеледі. ST сегменті иосызықтан төмен орнатылуы мүмкін, сонымен қатар оның доғасы төменгі дөңеске, яғни ST сегментінің ығысу жағына қарай бағытталған. Мұндай көрініс әдетте электрод асытңғы субэндокардиальды зақымдану кезінде немесе қарама-қарсы электрод қабырғасында трансмуральды зақымдану кезіндегі реципрокты өзгерістер нәтижесінде байқалады.

Зақымдану кезінде Т кертеші әдетте оңды, қос фазалы, тегістелген немесе әлсіз теріс болады. Зақымдану кезінде көрсетілген теріс Т кертешінің бар болуы әдеттегідей ишемиямен ілесумен байланысты неғұрлым терең бұзылған қателіктерді көрсетеді. 13 суретте зақымдану кезіндегі ST сегментінің ығысу нұсқалары сызбанұсқа ретінде ұсынылған.

13 сурет Зақымдану кезіндегі ST сегментінің ығысу нұсқалары

ST сегментінің төмендеуі миокрадтың зақымдануынан ғана байланысты бола бермейтінін ескерсек. Ол басқа да себептермен айқындалуы мүмкін: миокард инфарктімен, жүректің ұзақ уақытты ишемия ауруымен, түрлі миокардтармен, соның ішінде ревматизмдік, қан тамыры, миокардтың уланып зақымдануы, посттахикардиальды синдромымен; жиынтықтағы, келесі экстрасистолдардан байқалуы мүмкін. ST сегментінің төмендеуі асқынған панкреатит, холецистит, асқазан жарасы, өттің бұрап ауруы, диафрагманың өңеш тесігінің жарығы және т.б. рефлекторлық ықпал етуі кезінде жүрек гликозидтерін, гипокалиемияларды қолдануда айқындалуы мүмкін. ST сегментінің төмендеуі түрлі этиология есеңгіреу кезінде, кенет көрсетілген қансыздық, жеткіліксіз тыныс алумен көрсетілген өкпе аурулары, асқынып бұзылған ми қан айналымының, мидағы өскіндер немесе қабыну процесстері, эпилепсия және түрлі этиологиядағы психоздар кезінде байқалуы мүмкін. Кейбір дәрі-дәрмектердің әсер етуімен де себепші болуы мүмкін, мысалы, аминазин, ауыртпайтын дәрілерді: темекі шегу, аш болған жағдайда, көп мөлшерде тамақ ішу, ортостатикалық сынама кезіндегі қан айналымы жүйесінің бұзылуы, биікке шығу, қоспалармен, жұтаң кислородпен тыныс алу, асқынып немесе созылмалы улағыш газбен улану, сондай-ақ екінші ретте пайда бола алады, мысалы, қарыншалардың аяғын қоршап алу мен гипертрофия кезінде пайда болуы мүмкін.

Осы уақытта ST сегменті миокрадтың зақымдану кезінде ғана емес, миокардтың асқынған инфаркті, жүректің созылмалы аневризмі, өкпе артериясының эмболиясы, Прицметалдың стенокрадиясы, жүрек ісінуі, асқынған апнкеатитте, коронарография, перикардиттерде, ваготониямен көрсетілген, электролиттердің зат алмасуының бұзылғаны, екінші ретте – Гис түйінінің аяғын қоршау мен жүрек қарыншаларының гипертрофилдері, дені сау адамдарда қарыншалардың тым ерте реполяризациясы салдары және т.б. кезінде көтерілуі мүмкін.