Пероксидаздық тотығу, маңызы, бұл процестерге қатысатын фер-менттер, соңғы өнімдері

Пероксидаздық тотығ у макроэргиялық байланыс тү зе жү рмейді. Олар пероксисомадағ ы активті оксидаздардың кө мегімен жү реді.

ксантиноксидаза

Ксантин + Н₂О + O₂ ------------------------- несеп қ ышқ ылы + Н₂О₂

каталаза

2 Н₂О₂ ---------------- 2Н₂О + O₂

Пероксисома- гепатоциттердегі кішкентай денелер; оларды арнайылық ты тотық тырғ ыш денешіктер деп қ арастыруғ а болады. Бұ л кішкене денешіктерде зә р қ ышқ ылдарының оксидазалары, лактооксидаза, Д-амин қ ышқ ылдарының оксидазалары жә не каталаза болады. Каталаза осы оксидаздар тү зетін сутек пероксидін ыдыратады.

Мысалы ксантиноксидазаның ә серінен зә р қ ышқ ылы жә не сутек пероксиді тү зіледі, ал тү зілген Н2О2-ні каталаза су мен молекулалық оттекке дейін ыдыратады.

Ксантин + Н2О + О2 → зә р қ ышқ ылы + Н2О2

2Н2О2 → 2Н2О + О2

Оттектің 2% тотық сызданғ ан ФП(ФАД)-ны тотық тыруғ а кетеді, қ осымша сутек пероксиді тү зіледі, оны каталаза ыдыратады.

ФПН2 + О2 -------- ФП + Н₂О₂

каталаза

2 Н₂О₂ ---------------- 2Н₂О + O₂

Пероксидтік тотығ у, маң ызы, бұ л процестерге қ атысатын ферменттері, соң ғ ы ө німдері. Оттектің активті формаларының тү зілуі.

Пероксидтік тотығ у- молекулалық оттектің бір электрондық тотық сыздануының нә тижесінде оттектің активті формаларының (ОАФ)- супероксид анионы, гидроксил радикалы, пеоксидионы, синглетті оттек, гипохлорит ионы тү зілуінен

липидтерде бос- радикалдық реакцияның жү руі, яғ ни липидтердің пероксидтік тотығ уы(ЛПТ). ЛПТ-ның физиологиялық дең гейін антиоксиданттық жү йе бақ ылайды.

Ол екі тү рлі болады: 1)ферменттік(супероксиддисмутаза[ СОД ], каталаза, глютатионпероксидаза, глютатионредуктаза, церулоплазмин жә не т.б.) 2) ферменттік емес(Е, А, С витаминдері; убихинон, зә р қ ышқ ылы, стероидты гормондар; тиол қ осылыстары жә не т.б.).

Антиоксиданттар ЛПТ-ны тоқ татады немесе тү зілген ө німді бейтараптайды.

Студенттің ө зін - ө зі тексеруіне арналғ ан жаттығ улар мен жағ дайлық есептер

1. БТ тізбегіндегі флавиндік ферменттер тотық қ анда 19кДж энергия бө лінді. Тотығ удан фосфорлану жү ре ме?

2. КоQ мен Цхс ферменттік комплекске кіре ме? Олардың рө лі қ андай?

3. Цха дан Цхв ғ а электрондарды тасымалдауғ а бола ма?

4. Флавиндік ферменттерді пиридиндік ферменттермен тотық тыруғ а бола ма?

5. Ү КЦ оттексіз жұ мыс істей ала ма? Неге?

6. a- кетоглутараттың тотығ удан декарбоксилдену реакциясын жазың ыз. Бұ л реакцияны қ айда қ олданады?

7. Ү КЦ-дағ ы қ ымыздық сірке қ ышқ ылының рө лі.

8. Янтарь қ ышқ ылының тотығ у реакциясын жазың ыз. Бұ л реакцияғ а қ андай фермент қ атысады?

9. Ү КЦ мен БТ-ның байланысы.

10. Ү КЦ-да ацетил-КоА толық тотық қ анда қ анша молекула НАДН2 тү зіледі?

11. Энергия алмасу сатыларының байланысын кө рсетің із.

12. Жасушада анаэробты жағ дай туды. Ү КЦ-дағ ы реакциялардың жағ дайлары қ алай болады? Неге?

13. Жасушада АТФ мө лшері кө п, ал АДФ аз. Биологиялық тотығ удың жылдамдығ ы қ андай болады? Неге?

14. а) Р/О = 2, бұ л нені кө рсетеді? б) Р/О=1. Оны қ алай тү сіндіруге болады?

15. Ү КЦ-да 3молекула НАД тотық сызданады. Ү КЦ-ның қ ай бө лігінде бұ л жү реді?