Клиникасы

Ойық жараның тесілуі кезінде классикалық үш белгі бар: ішке пышақ сұққандай ауру сезім, тақтайдай қатты іш, анамнезінде жараның болуы.

Ойық жараның тесілуі кезінде анамнез жинау маңызды және мұқият жиналу керек. Ойық жаралардың тесілуі асқынуының клиникалық көрінісі әдетте үш фазаға бөліп қарастырылады: шок, жалған жақсы сезіну және іріңді перитонит.

Бірінші фазасы (6 сағатқа дейін) физикалық зерттеу нәтижесінде шок анықталады. Науқас мәжбүрлі қалыпта, екі аяғын ішіне тартып, еш қозғалыссыз жатқаны байқалады, суық тер басқан, бет әлпеті бозарған. Анамнезінде: ауру сезімі кенеттен басталады, қарқыны күшті (ішке пышақ сұққандай), ауру сезімі оң жауырынға, оң жақ иыққа беріледі.

Объективті: Жүректе брадикардия (кезбе нерв пульсі), гипотония, тахипное. Тілі таза, ылғалды. Құрсақ қуысы тыныс алуға қатыспайды, тақтайдай қатты іш, эпигастрий аймағында кенеттен пайда болатын ауру сезімі, перкуссияда іш қуысының бүйір аймағында бос сұйықтықтың жиналғанын және бауыр үстінде қалыпты жағдайда анықталатын тұйық дыбыстың жоғалып оның орнына сол жерлерде тимпанит пайда болғаны анықталады (Спижарный белгісі). Ішті тітіркендіру Щеткин – Блюмберг, Раздольский, Воскресенский, тік ішектік және қынаптық зерттеуде жамбас қуысының тітіркенуі оң болады.

Екінші фазасы (6 сағаттан 12 сағатқа дейін). Науқастың бет әлпеті қалыпты болып жоғарыда көрсетілген белгілердің көбі әсіресе ауру сезімінің күші төмендейді немесе біржола жоғалуы мүмкін. Міне сол себептен ауру адам өзін біршама жеңіл сезінеді. Сондықтан бұл белгіні «жалған жақсы сезіну» сатысы деп атайды.

Объективті: пульс, АД, температура қалпына келеді. Тілі құрғақ, жабындымен жабылған. Эпигастрий аймағын пальпациялағанда ауру сезімді, тақтай тәрізді іш белгісі жоғалған. Перкуссияда іш қуысында көп мөлшерде сұйықтық пен ішек қуыстарында газ жиналғаны анықталады. Аускультацияда ішек перистальтикасы нашар немесе болмайды.Ішті тітіркендіру әсіресе жамбастық тітіркену оң болады.

Үшінші фазасы (ауырғаннан 12 сағаттан кейін). Науқастың жалпы жағдайы нашар, мазасызданған. Жайылған перитониттің бірінші белгісі құсу, бірнеше рет іркілген құсу. Шырышты қабаттардың, терінің құрғауы, тілі құрғақ, қоңыр жабындымен жабылған. Іші кепкен, іштің барлық аймағында кенеттен пайда болатын ауру сезімі. Перкуссияда сұйықтықтың жиналуына байланысты перкуторлық дыбыс тұйықталған. Аускультацияда ішек перистальтикасы анықталмайды. Ішті тітіркендіру симптомы оң.