R Тайпаның аты Керлин (Керулен) өзенінің бойында қоныстанғандықтан, керілер (керілендіктер) деп аталған.
- ХІ-ХІІ ғасырларда Орхон, Керулен, Селенгі, Аргун өзендірінің бойын мекендеген тайпа: Керейіттер.
- Керейіттердің батысындағы көршілері: Наймандар.
v Шығысында – татарлар, солтүстігінде – меркіттер, оңтүстігінде – танғұттар.
- Керейіт мемлекетінің орталығы: Битөбе жері.
- Керейіт мемлекетінің орталығы болған Битөбе орналасқан: Хантәңірі тауының шығысында.
- Керейіт ханы Торының (Тоғырыл хан) жайлауы орналасты: Ұлан Батор маңында.
- ХІ ғасырдың екінші жартысында Керейіттер хандығының құрамына кірген аймақ саны: 8 (сегіз).
v Керей, жиркиы, қоңқай, сақай, тутау, албат, тунхай, қыркун.
Ø Саяси жағдайы
- ХІ ғасырдың аяғы – ХІІ ғасыр басында Керейіттер хандығы мен Монғол хандығы арасында жақсы қарым-қатынас болғандығын баяндайтын тарихи шығарма: «Монғолдың құпия шежіресі».
- Керейіттермен бейбіт қатынаста болды: Монғол, ұйғыр.
- Керейіт мемлекетінің шарықтау шегі: Маркус пен Құршақұз хандар кезі.
& Билігінің алғашқы кезінде Құршақұз хан татарлардан жеңіліп, баласы Торы мен анасы Илма ханым тұтқынға түседі. Осы кезде Құршақұз ханның күйеу баласы Сарық; хандықты қолына алып, билік жүргізді. Сарық; керейіттердің шет аймақта отырған ханы Хажар ханнан көмек сұрап, татарларды жеңіп, тұтқындарды босатып алды.
- Құршақұз хан тұсында Керейіт хандығы бөлінді: Оң, сол, орта бөліктерге.
- Құршақұз хан қаза болғаннан кейін құрылтайда бас хан сайланған: Торы.
- Торы ханның жастығын пайдаланып билікті өз қолына алуды көздеген өгей әкесі: Елжыйдой.
- Торы ханның ордасында болашақ билеушілер мен көсемдер саяси және елшілік істерге тәрбиеленген (Темучин, Жамұқа).
- Керейіт мемлекетінің екіге бөлінген уақыты: ХІІ ғасырдың аяғында.
- Шыңғысхан керейіттерді бағындырды: 1202 жылы.
v Торы хан найман қолбасшысы Көксу Сәуіріктің қолынан қаза тапты.
? «Монғол жеріндегі ІХ-ХІІІ ғасырларда өмір сүрген керейлер – күшті дамыған ел... Олар тек Шыңғысхан... әсерінен әлсіреді. Олардың мәдениеті өте жоғары болып, көне түрік жазуларын пайдаланған» - деп айтқан тарихшы Рашид ад-Дин.
- Керейіттердің пайдаланған жазуы: көне түрік жазуы.
v Монғол мемлекеті құрылғанда хатшылары керейіттерден болған.
