Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Рухани мәдениет




F Рухани мәдениет - белгілі бір кезеңде өмір сүрген халықтың жан дүниесінің көрінісі. Рухани мәдениетке халықтың әдет-ғұрпы, салт-санасы, ауыз әдебиеті, аңыз, қиял-ғажайып әңгімелері, діни наным-сенімдері жатады.

  1. XIV-XV ғасырларда Қазақстанда мекендеген ру-тайпалардың ауызша таралған әдебиет туындыларының ғылыми атауы: Фольклор.

v Ауыз әдебиеті түрік дәуірінен бастау алған.

  1. Ғарыш пен Жердің ғайыптан пайда болуы немесе Күн мен Айдың және жұлдыздардың қайдан шыққандығы туралы жазылған аңыз: «Күннің баяны», «Темірқазық пен Жетіқарақшы».
  2. Ауыз әдебиетіндегі кең тараған жанрлар: Ертегілер.
  3. XIV-XV ғасырлардан әлі күнге дейін тәрбиелік мәні өте зор батырлық, өнегелік мазмұндағы ертегілер: «Жерден шыққан Желім батыр», «Құламерген», «Жоямерген», «Ертөстік», «Керқұла атты Кендебай».
  4. VI-VIII ғасырларда бастау алған батырлық жырлары көптеген көріністермен толықтырылып, эпостық жырға айнала бастады: XIV-XV ғғ.
  5. XIV-XV ғасырларда қыпшақтар мен қияттардың қызылбастар мен қалмақтарға қарсы соғысын суреттейтін эпостық жыр: «Қобыланды батыр».
  6. Алтын Орда ыдыраған кезде пайда болған тарихи батырлық жырлар: «Орақ-Мамай», «Ер Қосай», «Ер Тарғын».
  7. XIII-XV ғасырлардан аттары бізге аңыз болып жеткен ауызша поэзияның өкілдері:Асан Қайғы, Кетбұға, Қотан, Сыпыра жырау.
  8. Шыңғысханмен жыр арқылы сұхбаттасқан (Жошының өлімін хабарлаған): Кетбұға.
  9. Қазақ хандығы құрылған кезде мемлекеттін ұраншысы, насихатшысы, «көшпелілер философы» атанған: Асан Қайғы.
  10. Қазақстан аумағында XIII-XIV ғасырларда халық ауыз әдебиетімен қатар жазбаша әдебиет дамыды: Қыпшақ тілінде.
  11. XIV-XV ғасырларда қыпшақ тілінде жазылған туынды: «Оғызнама», «Кодекс Куманикус».
  12. XIV-XV ғасырларда халықаралық қарым-қатынастарда сөздік ретінде пайдаланылған еңбек: «Кодекс куманикус».
  13. XIV-XV ғасырларда қыпшақтар арасынан шыққан Кутбтың әдеби шығармасы: «Хұсрау мен Шырын».
  14. Сүйіспеншілік, әділеттілік тақырыбын арқау еткен Дурбектің поэмасы:«Жүсіп-Зылиха».
  15. XIV-XV ғасырлардың аралығында белгілі болған өзбек ақыны Хорезмидің әдеби шығармасы:«Мухаббатнама».
  16. XIII-XV ғасырларда қазақ халқының өмірінде музыканың айрықша орын алатынын жазып қалдырған: Якуб, Рузбихан, Карпини, Рубрук, Марко Поло.
  17. XIV-XV ғасырлардан бізге жеткен аспаптық музыка туындылары, күйлер:«Ескендір», «Шора батыр», «Қамбар батыр».
  18. Алтын Орда дәуірінен бері келе жатқан күй-аңыздар:«Ақсақ құлан», «Ел айырылған» (Асан Қайғы), «Жошы ханның жортуы», «Сағыныш» (Қазтұған).

 







Дата добавления: 2015-09-06; просмотров: 4276. Нарушение авторских прав; Мы поможем в написании вашей работы!


Рекомендуемые страницы:


Studopedia.info - Студопедия - 2014-2021 год . (0.002 сек.) русская версия | украинская версия