Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Бабындағы мултавий.




يَحِى وَحَى масдары وَحْىٌ – хабар беру, уахи түсіру, құпияны ашу. Масдардан төмендегідей 12 сөз формасы жаалады:

1) وَحَى – мазий 7) حِ – амр хазир
2) يَحِى – музариъ 8) لِيَحِ – амр ғайиб
3) وَاحٍ – исм фаъил 9) لاَ تَحِ – нахий
4) مَوْحِىٌّ – исм мафъул 10) مَوْحًى – исм заман, исм макан
5) لَمْ يَحِ – жахд 11) مِيحَاءٌ – исм алат
6) لاَ يَحِى – нафий 12) أَوْحَى – исм тафзил

وَحَى эълалы رَمَى эълалына ұқсас.

يَحِى негізінде يَوْحِىُ. (و) әрпі (يـ) және (ـِ) арасында келген, сондықтан ол түсіп қалады: يَحِىُ. Мұнда замма (ـُ) белгісі (ـى) үшін айтуға қиындық тудырады. (ـى) әрпінің заммасы түсіріледі: يَحِى. Музариъ шағының жіктелуі:

يَحِى؛ يَحِيَانِ؛ يَحُونَ؛ تَحِى؛ تَحِيَانِ؛ يَحِينَ؛ تَحِى؛ تَحِيَانِ؛ تَحُونَ؛ تَحِينَ؛ تَحِيَانِ؛ تَحِينَ؛ أَحِى؛ نَحِى.

Музариъ етістігінің 14 жіктелуінде бірінші түбір әріп (ف орнындағы) түсіп қалған, 3 жіктелуде үшінші түбір әріп (ل орнындағы)түсіп қалған: 1) ғайибийн; 2) мухатабийн; 3) мухатаба. Бұл үш жіктелудің эълалы يَرْمِى сөзінің жіктелуінің эълалына сәйкес келеді.

Амр хазир – حِ:

حِ؛ حِيَا؛ حُوا؛ حِي؛ حِيَا؛ حِينَ.

Амр жасау үшін музариъ етістігінің қосымшасына назар аударамыз: оның соңы әлсіз әріпке (ى) аяқталып тұрғандықтан, онысын түсіреміз: تَحِ. Музариат әрпі (تـ) түсіріледі. Одан кейін харакатты әріп келген, сондықтан бұйрық рай етістігін жасау осымен аяқталады: حِ. حُوا негізінде حِيُوا. Оның эълалы يَرْمُونَ эълалына ұқсайды.

Нун таъкид сакийла қосылған амрдың жіктелуі :

حِيَنَّ؛ حِيَانِّ؛ حُنَّ؛ حِنَّ؛ حِيَانِّ؛ حِينَانِّ.

ЕКІНШІ БАП

Суласий мүжаррадтың екінші бабы өткен шақ етістігінде екінші түбір әріп фатхалы, ал осы-келер шақ етістігінде – заммалы болып келеді: يَفْعُلُ فَعَلَ. Бұл баптың масдарларының 15 қалыбы бар (16-қалып - فَعَالَةٌ – ауд. еск. )







Дата добавления: 2015-09-07; просмотров: 332. Нарушение авторских прав


Рекомендуемые страницы:


Studopedia.info - Студопедия - 2014-2020 год . (0.002 сек.) русская версия | украинская версия