Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Cурет. Миоглобиннің гемі






 

Сурет 9. Миоглобиннің моделі

 


Миоглобин цитоплазманың митохондрияғ а жақ ын жерінде кездеседі, ол гемоглобиннен оттегін тыныс алу ферменттеріне тасымалдайды. Миоглобин гемоглобинге қ арағ анда оттегімен жақ сы байланысқ ан. Сондық тан да суда жү ретін жануарлардың бұ лшық етінде миоглобин кө п болады. Адамдарда миоглобин қ андағ ы оксигемоглобинмен ә рекеттесіп, оксимиоглобин тү зеді. Шынық қ ан адамдардың бұ лшық етінде оксимиоглобиннің мө лшері кө п болады.

Миоглобин бұ лшық еттің арнайы белогы, сондық тан қ анның сары суында оның кездесуі бұ лшық еттің жарақ аттанғ андығ ын кө рсетеді. Миоглобинді анық таудың диагностикалық маң ызы зор. Миокард инфаркты кеселінің дамуының екінші сағ атында қ анда кө п мө лшерде миоглобин пайда болады. Сондық тан миоглобинді қ анда табу миокард инфаркты кеселін жылдам жә не дә л анық тауғ а мү мкіндік береді.

Гемоглобин. Гемоглобин ( Нb) молекуласы жай белок глобиннен жә не простетикалық топ тө рт гемнен қ ұ ралғ ан. Глобин белогы 4 мономерден: екі α -тізбектен (ә р бір тізбекте 141 амин қ ышқ ылының қ алдығ ы бар) жә не екі β -тізбектен (ә рбір тізбекте 146 амин қ ышқ ылының қ алдығ ы бар) қ ұ ралғ ан.

Гемоглобиннің молекулалық массасы 70000 Д.

Тү р ерекшелігі глобин белогының қ ұ рамына кіретін амин қ ышқ ылдарының сапасымен анық талады. Мысалы, адамның глобин белогында изолейцин амин қ ышқ ылы болмайды, ал басқ а жануарлардың глобинінің қ ұ рамында бұ л амин қ ышқ ылы кездеседі. Барлық жануарларда кездесетін гемоглобиннің гемінің қ ұ рылысы бірдей. Гемоглобиннің қ ұ рамына кіретін бө ліктері бір-біріне ә серін тигізеді. Глобин белогы суда нашар еритін, химиялық инертті гемді суда жақ сы еритін, оттегімен байланысатын белсенді гемге айналдырады.

Гем- қ ұ рамында темірі бар порфиннің туындысы. Порфиннің β -кө міртегінде орынбасушы радикалдар болса, ол порфирин деп аталады. Порфириндердің бір бірінен айырмашылығ ы орын басушы радикалдардың ерекшелігімен сипатталады. Гемде келесі орын басушы радикалдар бар: С1, С3, С5, С8 – метил топтары, С2, С4 – винил радикалдары, С6, С7 – пропион қ ышқ ылының қ алдығ ы. Осы аталғ ан радикалдар жалғ асса, онда протопорфирин деп аталады. Осы протопорфиринге темір (Fе2+) ионы қ осылса, гем тү зіледі. Темір екінші жә не тө ртінші пиррол сақ инасындағ ы азот атомымен ковалентті байланыс арқ ылы байланысады, ал бірінші жә не ү шінші сақ инадағ ы азот атомымен ковалентті емес (координациялық ) байланыспен байланысқ ан (с. 10).

Гемдегі темір ионы полипептид тізбегімен олардың қ ұ рамындағ ы гистидиннің имидазол сақ инасындағ ы азот атомымен екі координациялық байланыспен байланысқ ан. Бұ л байланыстың біреуі тұ рақ ты, ал екіншісі гемоглобинге оттегі қ осылғ анда ү зіліп кетеді.

 

7. Фосфопротеидтер, жалпы сипаттама, қ асиеттері, ө кілдері.

Фосфопротеидтер – молекула қ ұ рамында жай белоктан жә не простетикалық топ - фосфор қ ышқ ылының қ алдық тарынан тұ ратын кү рделі белок. Фосфор қ ышқ ылы кү рделі эфирлік байланыспен гидроксил тобы бар амин қ ышқ ылдарына жалғ асады. Сернин, треонин, тирозин амин қ ышқ ылдарына бір немесе бірнеше фосфор қ ышқ ылдарының қ алдық тары қ осылуы мү мкін. Фосфопротеидтер, негізінен қ ышқ ыл, қ ұ нды белок, алмастырылмайтын амин қ ышқ ылдары мен фосфор қ ышқ ылдарының кө зі ретінде маң ызы зор. Сондық тан фосфопротеидтер дамып келе жатқ ан организм ү шін энергиялық, пластикалық материалдың кө зі, фосфолипидтердің синтезінге жұ мсалады. Фосфолипидтер жасушалық мембраналардың тү зілуіне қ ажет. Фосфопротеидтер фосфорлану жә не фосфорсыздану реакциялары ү шін фосфор қ ышқ ылының кө зі, ә рі осы процестер арқ ылы кейбір ферменттердің активтенеді жә не ингибирленуі жү реді. Фосфопротеидтер нуклеин қ ышқ ылыдарының синтезіне қ олданылады. Фосфопротеидтердің ө кілдеріне: сү ттің казеиногені, жұ мыртқ аның сары уызында кездесетін фосвитин жә не вителлин, балық уылдырығ ында кездесетін ихтуллин жатады. Осы белоктардың барлығ ы қ айнатқ анда ұ йымайды, суда ерімейтін қ ұ нды белоктар.

8.Металлопротеидтер, қ ұ рылысы, ө кілдері, маң ызы.

Металлопротеидтер – кү рделі белок, қ ұ рамына жай белок жә не металл кіреді. Металдар простетикалық топтың рө лін атқ арады. Атқ аратын рө ліне байланысты металлопротеидтердің арасындағ ы байланыстар берік жә не ә лсіз болады. Металлопротеидтердің қ ұ рамында кіретін металл топтарына байланысты: қ ұ рамында темірі бар металлопротеидтер, қ ұ рамында мыс атомы бар металлопротеидтер, мырыш атомдары бар металлопротеидтер жә не т.б. болып жіктеледі. Олар негізінен тасымалдаушы жә не қ ор жинаушы қ ызметтер атқ арады. Металлопротеидтер кейбір ферменттер мен витаминдердің қ ұ рамына кіреді.

Ө кілдеріне: трансферрин, ферритин, гемосидерин жатады. Трансферин қ ұ рамында темірдің мө лшері 0, 13% 3+-валентті темірі бар, тасымалдаушы қ ызмет атқ арады. Ферритин қ ұ рамында темірдің мө лшері 20% -ке дейін жетеді. Ол организмде темірді бауырда жә не кө к бауырда қ ор ретінде жинайды. Гемосидериннің қ ұ рамында темірден басқ а нуклеотидтер жә не кө мірсулар бар. Олардың рө лі анық талмағ ан. Бұ л белок бауыр жә не кө к бауырдың клеткаларында жиналады. Церрулоплазмин – бауырда тү зіледі, мысты тасымалдайды, оның қ оры ретінде қ ызмет атқ арады. Сонымен қ атар, бұ л белок ферменттік (ферроксидазанын) қ ызмет атқ арады. Қ ұ рамындағ ы Сu-фермент кератиндену процесіне қ атысады.

Қ ұ рамында мыс атомы бар белоктар – карбангидраза СО2 тасымиалдайды; карбоксипептидаза – гидролаза класына жататын, полипептидтердің қ орытылуына қ атысатын белок.

9.Липопротеидтер, қ ұ рылымдық жә не тасымалдаушы, қ ұ рылысы.

Липопротеидтер – липид-белокты комплекстер, олардың қ ұ рамына ә р тү рлі липидтер кіреді. Атқ аратын қ ызметіне қ арай: қ ұ рылымдық липопротеидтер жә не транспорттық болып жіктеледі. Қ ұ рылымдық липопротеидтер – биомембрана, эндоплазмалық тордың жә не клеткадағ ы басқ а органоидтардың қ ұ рамында кездеседі. Тасымалдаушы липопротеидтер қ ұ рамына кіретін липидтерге байланысты ү ш тү рге: тығ ыздығ ы ө те тө мен липопротеидтер(ТӨ ТЛП), тығ ыздығ ы тө мен липопротеидтер (ТТЛП), тығ ыздығ ы жоғ ары липопротеидтер (ТЖЛП) бө лінеді. Олар бауырда синтезделіп, ерімейтіә н липидтерді тасымалдауғ а қ атысады.

 

10.Тыныс алу ферменттері, қ ұ рылысы, ө кілдері, олардың маң ызы.

Тыныс алу ферменттерітотығ у – тотық сыздану реакцияларына қ атысып, ағ заны энергиямен қ амтамасыз етеді. Оларғ а: флавопротеидтер, цитохромдар, каталаза, пероксидаза жатады.

 

11.Нуклеопротеидтер, жалпы қ ұ рылыс ерекшелігі, рө лі.

Нуклеопротеидтер – кү рделі белоктар, молекула қ ұ рамында кө п мө лшерде фосфор қ ышқ ылының қ алдығ ы болғ андық тан, ә лсіз қ ышқ ылдық қ асиет кө рсетеді. Нуклеопротеидтер суда, сілті ерітінділерде ериді, молекулалық массасы бірнеше миллион немесе тіпті миллиард дальтонғ а дейін жетеді.

Нуклеопротеидтердің молекуласы жай белоктан жә не простетикалық топтан тұ рады. Простетикалық тобы нуклеин қ ышқ ылы. Нуклеопротеидтер тірі организмде маң ызды рө л атқ арады. Жасушада, тіндерде жү ретін барлық белоктардың синтезіне тікелей қ атысады, белоктардың ерекшелігін, қ ұ рылысын, қ асиеттерін қ амтамасыз етеді. Кө бею процесіне қ атысады, тұ қ ым қ уалау белгілерін ұ рпақ тан ұ рпақ қ а жеткізеді.

Нуклеопротеидтердің қ ұ рамына қ андай нуклеин қ ышқ ылы кіретіндігіне байланысты дезоксирибонуклеопротеидтер (ДНП) жә не рибонуклеопротеидтер (РНП) болып бө лінеді.

Жануарлардың нуклепротеидтерінің қ ұ рамында гистондар кө п, ал тең із жануарларында протаминдер кө п. Аз мө лшерде альбуминдер, глобулиндер кездеседі. ДНҚ -ны қ орғ ауда гистон белоктарының маң ызы ү лкен, хромосоманың қ ұ рылымын сақ тап тұ ру ық палын тигізеді, гендердің экспрессиясын реттеуге қ атысады. Нуклеопротеидтің қ ұ рамына кіретін гистонғ а жататын белоктар ферменттік қ асиет кө рсетеді.

Нуклеотидтер дегеніміз – нуклеозид пен фосфор қ ышқ ылының кү рделі эфирі. Нуклеозидтер мен нуклеотидтердің жә не олардың фосфорлы туындыларының қ ұ рамы

Нуклеотидтер нуклеин қ ышқ ылының негізгі қ ұ рам бө лігі. Олар кейбір коферменттердің ( АМФ) қ ұ рамыны кіріп, энергияғ а бай ди- жә не трифосфор туындыларын тү зуге қ атысады. Мысалы, АМФ-тен АДФ, АТФ, ал НМФ-тен НДФ жә не НТФ тү зілуі мү мкін.

Сурет 10. Негізгі дезоксирибонуклеотидтер жә не рибонуклеотидтер

 

Нуклеотидтер -нуклеозидтердің фосфорлы эфирі. Фосфат тобы кү рделі эфирлік байланыс арқ ылы 5'-ОН пентоза сақ инасына қ осылады. Мұ ндай қ осылыстарды нуклеозид 5'-фосфат немесе 5'-нуклеотид деп атайды. Нуклеотидтер молекула қ ұ рамына бір немесе екі фосфор қ ышқ ылының қ алдығ ын қ осып алып, фосфорлы туындыларын тү зеді.

Нуклеозидтер мен нуклеотидтердің жә не олардың фосфорлы туындыларының қ ұ рамы, аталуы тө мендегі кестеде келтірілген.

 







Дата добавления: 2014-11-10; просмотров: 9286. Нарушение авторских прав; Мы поможем в написании вашей работы!



Расчетные и графические задания Равновесный объем - это объем, определяемый равенством спроса и предложения...

Кардиналистский и ординалистский подходы Кардиналистский (количественный подход) к анализу полезности основан на представлении о возможности измерения различных благ в условных единицах полезности...

Обзор компонентов Multisim Компоненты – это основа любой схемы, это все элементы, из которых она состоит. Multisim оперирует с двумя категориями...

Композиция из абстрактных геометрических фигур Данная композиция состоит из линий, штриховки, абстрактных геометрических форм...

Кишечный шов (Ламбера, Альберта, Шмидена, Матешука) Кишечный шов– это способ соединения кишечной стенки. В основе кишечного шва лежит принцип футлярного строения кишечной стенки...

Принципы резекции желудка по типу Бильрот 1, Бильрот 2; операция Гофмейстера-Финстерера. Гастрэктомия Резекция желудка – удаление части желудка: а) дистальная – удаляют 2/3 желудка б) проксимальная – удаляют 95% желудка. Показания...

Ваготомия. Дренирующие операции Ваготомия – денервация зон желудка, секретирующих соляную кислоту, путем пересечения блуждающих нервов или их ветвей...

В теории государства и права выделяют два пути возникновения государства: восточный и западный Восточный путь возникновения государства представляет собой плавный переход, перерастание первобытного общества в государство...

Закон Гука при растяжении и сжатии   Напряжения и деформации при растяжении и сжатии связаны между собой зависимостью, которая называется законом Гука, по имени установившего этот закон английского физика Роберта Гука в 1678 году...

Характерные черты официально-делового стиля Наиболее характерными чертами официально-делового стиля являются: • лаконичность...

Studopedia.info - Студопедия - 2014-2023 год . (0.004 сек.) русская версия | украинская версия