Рибосома, полисомалар, құрылысы, рөлі

Рибосома матрицаның тү зілуіне қ ажет. Рибосоманың ұ зақ уақ ыт ө мір сү ретін бө лігінің арнайылығ ы жоқ. Сондық тан ол клеткадағ ы кез келген м-РНҚ -мен байланысуы мү мкін. Ал қ ысқ а уақ ыт ө мір сү ретін матрицаның бө лігінде арнайылылық қ а ие болады, осы ерекшелігіне сә йкес ол белок биосинтезін атқ арады. Ал рибосома болса белок синтезінің жү ру жылдамдығ ын қ амтамасыз етеді. Егер ұ қ сас бірнеше белоктарды синтездеу қ ажет болса, онда м-РНҚ бірнеше рибосомамен қ осылып, полисома тізбегін тү зеді.

 

 

17 сурет. Рибосоманың қ ұ рылысы

 

Студенттің ө зін - ө зі тексеруіне арналғ ан жаттығ улар мен жағ дайлық есептер

1.а) Гиалурон қ ышқ ылының,

б) хондриотинкү кірт қ ышқ ылының,

в) гепариннің молекуласының ү зіндісін жаз, гепариннің медицинада қ олданылуы.

2. Гемнің формуласын жаз:

а) гемоглобиннің; б) миоглобиннің.

3. Нв жә не Мgb: ұ қ састығ ы жә не айырмашылығ ы.

4. Нуклеопротеидтердің жеке ө кілдері, олардың бір-бірінен айырмашылық тары.

Формулаларын жазың ыз:

1. АМФ, АДФ, АТФ

2. УМФ, УДФ, УТФ

3. ЦМФ, ЦДФ, ЦТФ

4. д-ГМФ, д-ГДФ, д-ГТФ

5. ТМФ, ТДФ, ТТФ

5.цАМФ-ң формуласын жазың ыз.

6. ДНҚ мен РНҚ айырмашылық тары.

7.ДНҚ молекуласының біріншілік қ ұ рылымын тұ рақ тандыратын байланысты ДНҚ -ң қ ұ рамына кіретін 3 нукелотидті ө зара байланыстырып, кө рсетің із.

8.ДНҚ молекуласының екіншілік қ ұ рылымын қ андай байланыстар тұ рақ тандырады?

9. Ү ш нуклеотидтен тұ ратын мРНҚ -н ү зіндісін кө рсетің із. м-РНҚ молекуласының біріншілік қ ұ рылымын қ андай байланыс тұ рақ тандырады?

10. м-РНҚ жә не т-РНҚ арасындағ ы айырмашылық.

11. Рибосома, полисома, маң ызы.

12. Науқ аста тромб тү зілуге бейімділік бар. Тромбозды емдеуге гликозамингликандардың қ ай ө кілін қ олдануғ а болады?

13. Дезоксирибонуклеотидтің жартылай қ ышқ ылдық гидролизі ө ткізілді.

Гидролизатта УМФ, ЦМФ, АМФ бар екенін анық тауғ а бола ма? Неге? Тү сіндірің із.

14. Рибонуклеопротеидтің жартылай қ ышқ ылдық гидролизі ө ткізілді. Гидролизатта ТМФ, ГМФ, д-АМФ бар екенін анық тауғ а болады ма? Неге? Тү сіндірің із.

15. Гидролизатта гистон тә різді белоктар анық талғ ан.

16. Қ андай жануарлардың ДНП-де осындай белоктар бар?