Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Жан-жануарлар мен өсімдіктер дүниесінің жойылу қаупі




Экологтардың мағлұматтары бойынша бүкіл дүние жүзінде 100-ге жақын жан-жануарлар мен өсімдіктердің түрлері жыл сайын жойылып отыратын көрінеді. Жойылудың аз-ақ алдында тұрған 50 000-ға тарта жан-жануарлар түрі бар көрінеді. Табиғатты қорғаудың Халықаралық Одағының жариялаған Қызыл кітабындағы жоғалып бара жатқан тек қана сүт қоректілер мен құстар жөнінде жинақталған тізімі көлемді 2 томды құрайтын көрінеді.

Өйткені жыл санау басталғалы өткен екі мыңыншы жылдың соңғы 2 жүз жылында яғни 19-20 жиырмасыншы ғасырларында орман алқаптары яғни ғаламшарымыздың тынысы екі есе азайып кетті, сөйтіп бейнелеп айтсақ тынысымыздың ғаламдық масштабта тарылуы басталды. Жыл сайын 11 миллион гектардағы орман алқаптары жоғалып отыратын болды. Американың тропикалық ормандарының 40%-і, Африканың тропикалық ормандарының 50%-і жойылып бітті. Жер бетінің өсімдік өсіп өнетін қыртысының 25%-і не жақын аумағы істен шығарылған. Бұрынғы болжауларда 2000-ы жылға қарай өсімдіктердің әрбір жетінші түрі жер бетінен жойылады деп пайымдалған болатын.

Мемлекет және құқық экологиялық проблемаларды шешуде төмендегідей түрде ықпалды әрекеттерге барады:

Біріншіден, табиғатты қорғау қызметтерін реттеу жөніндегі заңдарды іске асыруда оларды баянды етіп бекітілгендеріне мыналар жатады:

- табиғатты пайдаланудың режимі (белгіленген тәртібі);

- ерекше түрде қорғалынатын, режимді объектілерді олардың қызмет етулерін атап-атап белгілеу және жүзеге асыру;

- әлеуметтік және техникалық стандарттарды жасау және оларды болмысқа енгізуді қолға алу, жүзеге асыру;

- тиісті құқықтық ұйғарымдарды (бұйрықтарды, жарлықтарды) қорғау құралдары мен тіршілік ететін ортаны сақтауды іске асырудың барысын бақылау - қадағалаулар тәртібін болмыста жүзеге асыру;

- қылмыстық-әкімшілік құқықтық тыйымдарды болмыста іске асыру;

- табиғатты қорғау кызметін іске асыруда даулы мәселелерді шешудің, заң алдындағы жауапкершілікті жүзеге асырудың, лауазымды тұлғаларды заң жолымен қорғаудың рәсімдерін жасау.

Екіншіден, табиғат пен тіршілікті, қоршаған ортаны қорғау саласындағы заңдылықты қамтамасыз етуге бағытталған тиісті мемлекеттік органдардың құқық қорғау қызметтері, атап айтқанда:

- сот, прокуратура, ішкі органдардың ұйымдастырушылық қызметтері;

- табиғатты қорғау міндеттерін атқарып жатқан комиссиялар мен басқа да ұйымдардың (орман қорғау, балық ресурстарын қорғау және басқа да органдардың) ұйымдастырушылық қызметтері;

- тиісті мемлекеттік мекемелер, кәсіпорындар мен ұйымдар әкімшілігінің табиғат пен тіршілікті қоршаған ортаны қорғаудағы қызметтері.

Үшіншіден, халықаралық құқықтық қатынастар аясында мемлекеттің атқарып жатқан қызметі. Бұл тұста мына бағыттарды атап көрсеткен жөн:

- экологиялық істерді жүзеге асыруда қызмет атқарып жатқан халықаралық ұйымдардың жұмысына мемлекеттің қатысуы;

- табиғатты қорғаудың халықаралық ұйымы мен және осыған ұқсас үкіметтік емес басқалай да ұйымдармен ынтымақтасып табиғатты, қоршаған ортаны қорғау ісімен айналысу;

- табиғатты қорғау міндеттерін шешуге бағытталған халықаралық құқықтық келісімдер мен басқалай да құжаттарды жүзеге асыруды қамтамасыз ету.

Төртіншіден, мемлекеттің табиғатты қорғау қызметінде құқықтық емес нысандардың да маңызы едәуір болады. Бұл тұста халыққа экологиялық тәрбие беру ісін, экологиялық білімдерді насихаттау, бұл істе қоғамдық бірлестіктермен ынтымақтасып халықтың қалың бұқара көпшілігін осы жұмыспен шұғылдануға тартуды атап-атап көрсетуге болады.

 

Мемлекет, құқық және халық

Халықтың қоныс тебуі, яғни жерге орналасу проблемасы осы заманғы ғаламдық проблемалардың бірі. Бірінші кезекке шыққан осы проблема ең алдымен бейбітшілік, адамзаттың тіршілік етуін қамтамасыз ету, мешеулікті жою проблемаларымен тығыз байланысып, астасып жатыр.

Тікелей ме әлде жанама түрде ме бұл проблема мемлекеттік қызметтің төрт саласының әрқайсысының мазмұнына кіреді. Бұл төрт сала адамның, қоғамның тіршілік етуінің экономикалық, саяси, әлеуметтік және рухани-діни жақтарын қамтиды. Бәрінен бұрын аталған халықтың қоныс тебу проблемасы осы төрт саланың ішіндегі әлеуметтік саламен тығыз байланысты. Халықтың қоныс теуіп жерге орналасуы "Демография" деген ғылымның зерттейтін пәні болып табылады. Демография халықтың санын, құрамын және қоныс аударып қозғалып отыруларының әлеуметтік-экономикалық, дін-мәдени және басқалай да факторларының байланыстылығын зерттейді.

Демографиялық процестерді мемлекеттік басқару ісі еңбек ресурстарының көлемін үйлесімді деңгейі жеткізіп оңтайландыруды өзіне мақсат етіп қояды. Басқаша айтқанда халықты материалдық игіліктерді өндірушілер ретінде қарастырады. Сонымен бірге бұл мақсаттың құрамында халықтың осы игіліктерді пайдаланушылар ретінде өзіне лайықты және жеткілікті дәрежеде өмір сүру деңгейін қолдап отыруы да бар.

Мемлекет өз қызметтерін атқарудың барысында құқықтық және құқықтық емес әдістерді пайдаланады. Осыған байланысты заң шығармашылығы ісінің рөлін атап көрсеткен абзал. Ал заң шығармашылығы ісі болса әлеуметтік дамуды реттейтін блокқа (топтамаға) еңбек туралы, авторлық заң шығару, әлеуметтік қамсыздандыру туралы заң шығару, мұның ішінде зейнеткерлік, тұрғын жай туралы заң шығару, білім және денсаулық сақтау жөнінде заң шығару, неке және отбасы жөнінде заң шығару және тағы басқа салалар бойынша заңдар шығарулар бар. Осы заң шығаруларда, оларды қабылдау және жүзеге асыру мемлекеттің табысты түрде қызмет атқаруына байланысты болады.

Әрбір мемлекет белгілі бір демографиялық саясатты ұстанады жөне оны жүзеге асырады. Ал мұның өзі әлеуметтік-экономикалық саясаттың бір бөлігі болып табылады. Сондықтан, әрине ізгілік-рухани салалармен тығыз байланыстылықта болады. Сонда мұның басты бағыттары мынадай: халықтың ұдайы өсіп-өніп көбеюі мен көшіп-қонып тұрғын орындарын ауыстыруы; халықтың білім әлеуетін қалыптастыру және құру; еңбек ресурстарының кұрамы мен құрылымы; кәсіби бағдары; еңбекке тарту жұмыс орындарына орналастыру процестері туралы барлық мағлұматтар мемлекеттік есеп-қисапта (статистикада) халық санағын өткізудің нәтижесінде жинақталып сақталады. Сөйтіп заң шығару-қабылдау және атқару-орындау билігінің назарына түседі. Осы мағлұматтардағы халықтың саны мен сапасы ең басты көрсеткіш болып табылады.

Біріккен Ұлттар Ұйымына (БҰҰ) мүше елдер үшін халықтардың көшіп-қону мәселесіне орай ұйымдастырылған халықаралық конференцияда қабылдаған шешімде БҰҰ-ы ХХ-шы ғасырдың 60-шы жылдарының соңын ала халықтардың көшіп-қону саласына көмек көрсету мақсатындағы барлық шараларды үйлестіріп отыру міндетін өзіне алған болатын. Осыған байланысты БҰҰ-ның арнайы қоры - ЮНФМА 1969 жылы құрылды. Осы бағытта ЮНЕСКО-да іс-қимылдар жасауда. Сөйтіп бұл ұйымда демографиялық проблемаларды, оның ішінде халықтарды оқу-ағарту ісіне тартып білім беру арқылы шешу жөнінде көмек беру ісімен шұғылдануда.

РҒА (Ресей Ғылым Академиясының) әлеуметтік-экономикалық институты демографиялық орталығының мағлұматтары бойынша әзірге жер-анамызда халықтар саны өсу үстінде көрінеді. БҰҰ болжауы бойынша жақын болашақтағы 50 жыл ішінде халықтар саны жер бетінде 9,8 миллиардқа дейін өсетін көрінеді. Ал одан арғы жерде ондай өсу күрт төмендеп баяулайтын сыңайы бар. Сөйтіп үшінші мың жылдықтың соңына қарай жер ғаламшарының тұрғындарының саны 10-11 млрд-қа барады-мыс. Сөйтіп одан арғы жерде халықтар саны тұрақтанады деген болжам бар.

 

Пысықтау сауалдары:

 

1. Адамзаттың ғаламдық проблемаларын атап-атап айтыңыз және оларды шешудегі мемлекет пен құқықтың рөлін көрсетіңіз.

2. Экологияны сақтау мен оны қорғауда құқық пен мемлекеттің ықпал ету тәсілдерін атап көрсетіңіз.

3. Экологиялық проблемалардың қайсылары Қазақстанға тән және оларды шешудің жолдары қандай?

4. Бүкіл адамзатқа демографиялық проблемалардың қандай мәні бар және оларды шешуде мемлекет пен құқықтың рөлі қандай?

 

 


Поможем в написании учебной работы
Поможем с курсовой, контрольной, дипломной, рефератом, отчетом по практике, научно-исследовательской и любой другой работой





Дата добавления: 2014-11-12; просмотров: 482. Нарушение авторских прав; Мы поможем в написании вашей работы!

Studopedia.info - Студопедия - 2014-2022 год . (0.029 сек.) русская версия | украинская версия
Поможем в написании
> Курсовые, контрольные, дипломные и другие работы со скидкой до 25%
3 569 лучших специалисов, готовы оказать помощь 24/7