Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Практыкаванні для замацавання лекцыйнага матэрыялу




Практыкаванне 1.

· Прачытайце тэксты, вызначце іх стыль, абгрунтуйце свой выбар (назавіце сферу выкарыстання, мэты зносін, стылявыя рысы, моўныя сродкі).

· Як змест і задачы выказвання ўплываюць на выбар стылю?

Тэкст № 1. 22–23 верасня – дні асенняга раўнадзенства. У народным ка­лендары ім папярэднічае свята Багач, а ў хрысціянскім – Другая Пра­чыс­тая, або Дзень нараджэння Багародзіцы. Як адно, так і другое свята ад­зна­чаецца 14 (21) верасня.

На жаль, у этнаграфічнай літаратуры звесткі пра гэта свята амаль што ад­сутнічаюць. Больш-менш поўнае і адзінае апісанне Багача зрабіў беларускі гісторык і этнограф мінулага стагоддзя Адам Багдановіч на падставе назіран­няў у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. Па звестках А. К. Серж­пу­тоўскага, такое свята шырока было вядома і на Палессі, дзе яно называецца Багат­нікам. Багачоўскае свята адзначалі і жыхары Ві­ленскай губерні, да якога, як адзначае мясцовы свяшчэннік І. А. Бер­ман, выпякалі з новага ўраджаю вялікі каравай. (У. Сысоў.)

Тэкст № 2. Багатнік вялікае свято. Усе яго святкуюць, бо чаму не святкаваць, калі, дзякуваць Богу, к таму часу на полі ўжэ ўсе паробяць, а дома дзело мажэ абаждаць; у кожнага е свежы хлеб, е якое-небудзь курча ці ягня. Е такія, што навараць піва або якое саладухі, е лішняя павасьмінка збожжа, каб купіць гарэлкі,– можна святкаваць, бо усяго е багацько. Моо затым і гэстае свято завуць Багатнікам, што к гэтаму часу ў кожнаго ўсяго багато. (А. Сержпутоўскі.)

Тэкст № 3. Прыходзіў Багатнік. Вакол нясло восенню. У полі аставалася пакуль адна бульба. І тую пачалі капаць. Засеяная чуць не цалкам азіміна прарастала чырвоненькімі храсцікамі, гатуючы зялёную рунь. Там, дзе нядаўна жаўцела ярына ды жыта, слалася гала* пожні, утаптанай гавядаю. Многія палоскі былі пазяблены, каб зямля паспела лепей перапрэць. З лясоў, пахмурнеўшых, а дзе пераадзетых у жоўта-чырванаватую вопратку, прыляталі кучы шпакоў, апускаліся на свежую раллю і клапатліва бегалі па разорках. Неба ўжо засаб колькі дзён было ўслана гнедымі кіселістымі хмарамі, з якіх несціхана сачыўся драбнюткі дожджык. (Цішка Гартны.)

*Гала – голае месца, чыстая прастора.

Тэкст № 4. БАГАЧ, 1) Багатнік, багатуха – старадаўняе земляроб­чае свята, што спраўлялі пасля заканчэння жніва. З пашырэннем хрысціянства Багач быў прымеркаваны да свята нараджэння божай маці (8 верасня с. ст.), якая лічылася заступніцай ураджаю. Быў важным момантам у народным земляробчым календары: у гэты час заканчвалі ворыва зябліва і пачыналі сяўбу азімых – «Прыйшоў багач – кідай рагач, бяры сявеньку, сей памаленьку». Свята мела абшчынны характар і бытавала ў беларускай вёсцы да канца ХІХ ст. (пераважна на Гродзеншчыне і Паўночным Палессі).

2) Сімвал свята Багач – сявенька з жытам ці пшаніцай і ўстаўленай васковай свечкай (жыта вымалочвалі з першага зажыначнага снапа і зносілі па жменьцы з кожнага двара). З Багачом абходзілі ўсе двары ў вёсцы, а на заканчэнне зганялі на выгане статак і абносілі вакол яго Багач. Пасля свята яго ставілі ў хаце пэўнага гаспадара і пакідалі да наступнага жніва (за гэта ён частаваў удзельнікаў урачыстага абходу). Паводле народных павер’яў, Багач павінен быў забяспечыць дому багацце і шчасце. (Л. Мінько, М. Піліпенка.)

Практыкаванне 2.

· Падрыхтуйце дыялог на тэму «Беларускія народныя святы» ў размоўна-бытавым і размоўна-афіцыйным падстылях.

· Адзначце агульныя прыкметы і адметнасці падстыляў размоўнага стылю.

Практыкаванне 3.

· Перакладзіце тэкст на беларускую мову.

· Вызначце стыль тэксту.

· Назавіце словы і моўныя прыёмы, характэрныя гэтаму стылю.

В жизни земледельца Богач самое счастливое время – время сравнительного довольства, когда и у бедняка есть хлеб на столе, а у богатых, «как князья скирды широко сидят, подняв головы». Отсюда понятно, почему народ называет «богачем» праздник, совпадающий со временем окончательной уборки хлеба и хозяйственного обилия. Но есть факты, заставляющие думать, что «богач» – одно из земледель­ческих божеств дохристианского периода, одно из видоизменений несторовского Даждь бога солнца, бога изобилия, богатства, на что указывает и самое имя его.

Главную роль в обряде этого празднества играет «богач» или «богатце». Это «лубка» ржи со вставленной в нее восковой свечой. «Богач» стоит в течение целого года в доме очередного хозяина, в почетном углу, под иконами. В этот день свеча зажигается.

Не есть ли это соединение зернового хлеба, символа благо­состоя­ния, со свечою, символом светоносного начала, не есть ли это про­об­разом Даждьбога, источника света и вместе с тем покровителя земле­делия, следовательно, бога обилия и благосостояния? (А. Богданович.)







Дата добавления: 2015-08-30; просмотров: 483. Нарушение авторских прав


Рекомендуемые страницы:


Studopedia.info - Студопедия - 2014-2019 год . (0.001 сек.) русская версия | украинская версия