Ештің туа пайда болатын аурулары

а) Ө ң ештің бітеулігі, оның ортанғ ы немесе тө менгі бө лімдерінің жоқ тығ ы, тыныс жолдарымен жыланкө зі т.б. Кө птеген кемістіктер кө бінесе бет, ауыздың басқ а кемістіктерімен қ оса байқ алады.

Диагнозды анық тау оң ай. Бұ ндай нә рестелер тағ ам жұ та алмайды. Емген сү ті қ айта қ ұ сылады, қ ұ сық қ атты жө телмен, дене кө геруімен аяқ талады.

Контрасты дә рі жіберіп жасалынғ ан рентгенография аномалияның тү рін, орнын анық тайды.

Емдеу тә сілі тек операциямен.

б) Ө ң ештің созылып кең еюі - туа жә не жү ре пайда болады. Кейінде кең еюіне ө ң еш жолында кедергі пайда болуы себеп болады (тыртық, ісік, гастроптоз, кө кет жарығ ы). Ө ң ештің кең ейуіне кардиоспазм да ә келеді.

Ауру ұ зақ уақ ыт еш кө рініс бермейді. Тек ө ң еш жарақ аты, инфекциялы аурулары ө ң ештен тамақ ө туін бұ зады. Кейбір аурулар сұ йық тамақ ты, ал кейбіреулері қ ою, қ атты тамақ ты жақ сы жұ тады. Ө ң еш жұ қ арып, ә лсізденіп тағ амды қ арынғ а итере алмайды. Тағ ам ө ң ешке жиналып шіріп сасық иісті кекірік, қ ұ сық береді. Қ абылданғ ан тағ амды ө ң ештен қ арынғ а ө ткізу ү шін ауру адамдар кеудесін қ ысады, тынысын тоқ татады, жү реді, тік отырып ұ йық тайды. Ө йткені ө ң ешке жиналғ ан сілекей жатқ анда ауыздан ағ ады. Науқ ас адам жү дейді. Ауру ұ зақ жылдарғ а созылады. Сондық тан диагнозды анамнездің негізінде анық тауғ а болады.

Перкуссиямен тағ амғ а, сілекейге толғ ан, кең іген ө ң еште омыртқ алардың екі жанынан жуан дыбыс анық талынады. Ө ң ешті тағ амнан сілекейден босатқ аннан соң ғ ы перкуссия жің ішке дыбыс береді.

Қ арын кардиясына дейін зонд ө ткізгенде ө ң ештен кө п сілекей, тағ ам қ алдық тары шығ ады.

Эзофагоскоп ө ң ешке жең іл енгізіледі. Ө ң еш ішінде ол " бос қ озғ алады" (Венгловский симптомы). Рентгенмен тексергенде кардияның тарылуы жә не ө ң ештің созылып кең ейгендігі анық кө рінеді.

Ө ң еш созылуын емдеуді оғ ан себеп болатын кардиоспазмды емдеуден бастайды. Бұ л ү шін келесі консервативті тә сілдер қ олданылады:

1) Ө ң ешті жуып тазарту. Бұ дан соң

2) 1-2% бор қ ышқ ылымен немесе кү міс суымен жуып ө ң еш қ абынуын басу.

3) Атропин ішкізу немесе егу.

4) Адреналин егу.

5) Бромды, витаминді препараттар.

6) Бужбен кардияны кең ейту.

7) Темір диллятаторларды қ олдану.

Аталғ ан консервативті тә сілдер нә тиже бермегенде оперативті тә сілдер қ олданылады.

1) Гейровскидің диафрагма астының эзофагогастростомиялық операциясы - ө ң еш пен қ арын анастомозы.

2) Кардиотомия (Геллер операциясы) тарылғ ан кардияны оның кілегейлі қ абатына дейін тіліп кең ейту. Бұ дан пайда болатын жараны қ арыннан, кө к еттен алынғ ан қ ұ рақ пен жамап кардиопластика жасау (Ламберт, Зауэрбрух, Петровский Б.В.)

в) Ө ң еш дивертикулы - ө ң еш қ абырғ асының азғ ана жерінің қ алталанып созылуы. Бұ л созылғ ан қ алтаның ішкі кілегейлі қ апшығ ы ө згермеген. Дивертикулдың томпайғ ан (пульсионные) жә не ұ зарғ ан (тракционные) тү рлерін бө леді.

Ауру ұ зақ уақ ыт еш бір кө рініс бермейді. Тек, дивертикул қ абына келе, тағ ам ө туі бұ зылғ анда ғ ана дә рігер қ абылдауына барады.

Сілекей, қ ақ ырық кө п шығ ады, жұ тқ ыншақ қ ұ рғ айды, жиі жө тел байқ алады, ө ң еште " бө тен зат" сезіледі, кейде кұ сық байқ алады. Уақ ыт ө те келе тағ ам жұ тыну қ иындайды, ө нештегі " бө тен зат" анық сезіледі, лоқ су, кұ су жиілейді. Ауру ақ ырындап жү дейді, ә лсірейді одан ә рі асқ ынып пневмонияғ а, ө кпе гангренасына, мойын флегмонасына соғ ып ауру ө ліміне ұ шыратады (16-17%).

Аталғ ан шағ ымдарғ а қ оса ө ң ешті рентгенмен тексеру диагнозды анық тайды.

Емделуі: мезгіл - мезгіл ө ң ешті жуып тазарту, дивертикулге жиналып шіріген тағ ам қ алдық тарын тазарту уақ ытша шипалы ә сер береді.

Операциямен емдеу XIX ғ асырдан белгілі.

I. Дивертикулды толық кесіп алып тастау қ азіргі уақ ытта қ атерсіз, орындалуы оң ай операция болып саналады.