Адрадж. - умоўная назва, звязаная з памкненнем адрадзіць антычную спадчыну. Але г. было не простай рэстаўрацыяй, а спосабам фарм.-ня новай к.-ры, буржуазнай паводле сваёй сутнасці. Хар.-рнай рысай эп. Адрадж. быў працэс фарм.-ня народных моў літаральна ва ўсіх еўрапейскіх краінах, станаўлення і р.-ця нацыянальных культур. У кан. XV - пач. XVI ст. склаліся эканамічныя, сацыяльныя і палітычныя перадумовы Рэнесансу на Беларусі: рост гарадоў, фарм.-не бел. народнасці, ажыўленне грамадска-паліт. дз.-ці і нац.-класавай барацьбы, спекулярызацыя дух. жыцця і пашырэнне міжнародных узаемасувязей. Эп. Адраджэння на тэрыторыі Бел. мела свае спецыфічныя рысы: 1. У Бел. у <-ай ступені, чым у Еўр., выявіліся рысы капіталізацыі вытв.-сці. 2. Незаверш.-ць нац. дыферэнцыяцыі грам.-ва выліл. у полілінгвізм у літ.-ры і поліканфесіяльнасць нас.-цтва. 3. Станаўл. дух. к.-ры адбыв. ва ўм. шматнац.-ці і шматканфес.-ці, таму паняцце асабістай свабоды набывае вельмі складаны змест. 4. У Еўр. царква - варожая гуманізму сіла. Гуманізм у ВКЛ быў сінтэзам натуралізму і тэалагізму і атрымаў назву хрысц.-га гуманізму, я. не парываў з рэліг.-хрысц. светапогл., але адначасова рэвізаваў яго. 5. Як вяд., еўрап. Адрадж. садз.-ла стан.-ню свецкай к.-ры, у т. л. маст.-кай. У Бел. удзельная вга свецкага пачатку ў к.-ры была значна <-ай. Нац. рысы к.-ры выявіліся не столькі ў свецкім маст.-ве, колькі ў рэлігійным, у прыватнасці, у іканапісе. І хаця ідэі Адраджэння праніклі ў літ.-ру, маст.-ва, філасофскую і грамадска-паліт. думку, на Беларусі р.-цё рэнесансавай к.-ры засталося незавершаным, не да канца аддзеленым ад рэлігійнай ідэалогіі. Шляхі пранікн. ідэй Адрадж. у Бел: падарожжы па Еўропе, навучанне моладзі ў еўрап. універ.-ах, дыпламат. місіі, гандл. сувязі, мецэнацтва. Рэнесансавая к.-ра ўзрасла на глебе гарадской к.-ры, садз.-ла ўзн.-ню слоя інтэлегенцыі за кошт выкладчыкаў, кнігавыдаўцоў, перакладчыкаў, урачоў, мастакоў, паэтаў, намаганнямі я. і развів.-ся. Гал. паліт. і сац. падзіе г. часу - прыняцце 3-х Статутаў ВКЛ і стварэнне РП (1569), распаўсюдж. рэфармац. руху.
