Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

III. Сібір хандығымен қарым-қатынасы




 

Ø Қазақ хандығының әлсіреуі. Жәңгір хан

  1. XVII ғасырда қазақ хандығының ішкі-сыртқы саясаттағы беделінің әлсіреуіне себеп болған: Кіші хандардың дара билікке ұмтылуы.

v XVII ғасырдың аяғындағы Қазақ хандығының билігі халықты түгелдей қамтыған жоқ.

  1. 1628-1652 жылдары хан тағына отырған Есім ханның баласы: Жәңгір.
  2. Жоңғарларға қарсы күрестегі ғажайып ерліктері үшін Жәңгір ханға халықтың берген атауы: Салқам Жәңгір.

v Жәңгір хан жоңғар феодалдарының үздіксіз шапқыншылығын тойтарыс беру үшін Бұхара хандығы, Жаркент хандығы, қырғыз елімен одақтастық қарым-қатынас орнатып, күш біріктіруге ұмтылыс жасады.

  1. Жәңгір хан 600 жауынгерімен жоңғардың 50 мың жауынгеріне қарсы тұрған шайқас: Орбұлақ
  2. Орбұлақ шайқасы болған жыл: 1643
  3. 1643 жылы жоңғарларға қарсы ерлікпен шайқасқан хан: Жәңгір.
  4. Орбұлақ шайқасында жоңғар әскерлерінің ту сыртынан 20 мың қолмен шабуыл жасаған батыр: Алшын Жалаңтөс.
  • Жоңғарлар Сібірдің орыстар тұрған қамалдарынан қару-жарақ, зеңбірек алып, қырғыздардан ат-көлік жинап 1652 жылы қазақ жеріне баса-көктеп кірді.
  1. 1652 жылы майданда қаза тапқан хан: Жәңгір.
  2. XVII ғасырда Батыр қоңтайшыға қарсы шайқасқан Қазақ ханы:Жәңгір.
  3. ХVІІ ғасырдың 70 жылдары Жоңғар хандығының экономикалық қуатын арттырған жағдай: Шығыс Түркістанның Жоңғар хандығының құрамына кіруі.
  4. ХVІІ ғасырдың 70 жылдары жоңғар әскерлерінің Жетісу мен Оңтүстік Қазақстанға басып кіріп, қосып алған қалалардың саны: тоғыз.

 

Ø Тәуке хан тұсындағы Қазақ хандығы

  1. Жәңгір қайтыс болғаннан кейін билік құрған хан: Тәуке.
  2. Тәуке ханның билік құрған жылдары: 1680-1715
  3. ХVІІ ғасырдың соңы мен ХVІІІ ғасырдың басындағы Қазақ хандығындағы саяси жағдайды реттеген хан: Тәуке хан.
  4. Тәуке хан өзінің билігін күшейту мақсатында сұлтандардың билігін шектеп, арқа сүйеді: Билерге.
  5. Тәуке ханның қасындағы кеңесте негізгі рөл атқарған: билер.
  6. Тәуке хан тұсында билердің атқарған рөлі: Сот билігі, атқарушы өкімет билігі.
  7. Тәуке ханның тұсында хандықтың ішкі өмірі мен сыртқы саяси өмірінің аса маңызды мәселелерін шешетін: Билер.
  8. Тәуке ханның тұсындағы астана: Түркістан.
  9. Тәуке хан үш жүздің басын қосып құрылтай өткізілген жер: Күлтөбе.
  10. Тәуке ханның заңдар жинағы: «Жеті Жарғы».
  11. «Жеті жарғы» заңдар жинағын жасауға қатысқан билер: Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би.
  12. «Жеті жарғы» бойынша рулар арасындағы жерлерді бөліп беруде ең соңғы шешімді қабылдаған: Хан.
  13. «Жеті жарғы» бойынша заң шығару құқы және барлық қазақ қоғамындағы мүшелеріне бұйрық беруге міндетті: Хан.
  14. «Жеті жарғы» бойынша басқа елдермен келісім жасауға, сыртқы саясатты билеуге құқылы: Хан.
  15. «Жеті жарғы» бойынша хан: Барлық ру бірлестігінің басшысы, хандықтың басшысы, бас қолбасшысы.
  16. «Жеті жарғы» бойынша қазақ елінің ру-тайпа басшыларына жүктелген міндет: жылына бір рет, күз айларында құрылтайға жиналу.
  17. «Жеті жарғы» бойынша құрылтай кеңесіне жіберілмей, дауыс беру құқығынан айырылған: Қарусыз келгендер.
  18. «Жеті жарғы» бойынша қылмыстық жауапқа тартылмады: 13 жасқа толмағандар.

v Екіқабат әйелдер кісі өлтіргені үшін жауапқа тартылмаған.

  1. Тәуке ханның «Жеті жарғы» заңдар жинағы бойынша некеге тұру жасы: 13 жас.

v Шарттардың бірі - болашақ жұбайлардың жеті атаға дейінгі туыстық қатынаста болмауы. Жеті атаға дейін қыз алыспау туыстар арасында қанның араласпауын болдырмай, дені сау ұрпақ қалыптастыру мақсатынан тұған.

  1. «Жеті Жарғыда» қарастырылмаған мәселе: Дінге сену бостандығы (діни еркіндік).

v «Жеті Жарғыдағы» қылмысты істер қатарына енгізілгендер: кісі өлтіру, ұрлық жасау, бүлік шығару, денеге зақым келтіру, әйелді еріксіз алып қашу, христиан дініне өту...

  1. Тәуке ханның кезінде қазақ елінің бірігуіне жағдай жасаған: «Жеті жарғы».
  2. Тәуке ханның сыртқы саясаттағы мақсаты: Көрші мемлекеттермен одақ құру және бейбіт қатынас орнату.
  3. Тәуке хан Бұхар хандығымен : Бейбітшілік қарым-қатынаста болуға тырысты.
  4. Тәуке ханның тұсында жоңғарлардың қазақ жерлеріне шабуылын уақытша бәсеңдеткен жағдай: Тәуке ханның қырғыз,қарақалпақтармен одақтас болуы.
  5. Тәуке хан Қоқым Қарашор би арқылы басқарды: Қырғыздарды.
  6. Тәуке хан Сасық би арқылы басқарды: Қарақалпақтарды.
  7. 1680 жылы жоңғар шапқыншылығы кезінде аман қалған қала: Түркістан.
  8. 1680 жылы жоңғарлар шабуылынан Түркістан қаласының аман қалу себебі:Тәуке хан әскерімен қалада болды.
  9. XVII ғасырдың 80-жылдары Жоңғар әскерінің бір бөлігі жетті: Сарысу өзеніне дейін.

v Екінші бір бөлігі " Орта жүздің солтүстік-шығыс аудандарына басып кірді.

  1. 1710 жылы қазақ жерінің Қарақұм маңында бас қосу себебі: Жоңғарларға қарсы тойтарыс беру.

 

Ø Қазақ хандығының Сібір хандығымен қарым-қатынасы

  1. Сібір атауы түркі тілдес тайпалармен ұзақ жылдар бойы қарым-қатынаста болған осы этникалық тобының атауынан шықты: «Сыпыра».

v Сібірдің байырғы тұрғындары: хантылар мен мансылар.

? Сібір елін монғолдар жаулап алғаннан кейін, Жошы ұлысының, одан соң Алтын Орда құрамына енгенін жазған парсы тарихшысы: Рашид ад-Дин.

  1. Сібір хандығының астанасы: Искер.
  2. 1555 жылы қазақтар мен ноғайлардың жасақтарын басқарып, тайбұғалықтарды жеңген: Көшім хан.
  3. Көшім Қадырғали Жалаиридің «Жылнамалар» жинағындағы дерек бойынша осы әулеттің ұрпағы: Шайбани.

v Тарихшы Әбілғазы да «Түрік шежіресінде» соны растайды.

v Н.Карамзин, А.Левшин, Ш.Уәлиханов Көшімді қазақ ақсүйегінежатқызады.

v Орыс жылнамашысы Есипов Көшімнің Сібірге «Қазақ ордасынан» келгенін ашып жазған.

  1. Көшім хан Батыс Сібірдің жергілікті халқына тарата бастаған дін: Ислам.
  2. Әлемдік саудада жоғары бағаланатын Сібірдің басты қазынасы: бағалы аң терілері мен қыран құстар.
  3. Ресейден Сібірге аттанған Ермак жасағы Қарашы түбінде Көшім ханның жасағын талқандап, Искерді басып алды: 1582 ж.

v Көшім жасақтарының ең осал жері: дәрімен атылатын қарудың жоқтығы.

  1. 1584 жылы ұрыста Ермакты жеңген батыр: Сәтбек.
  2. Патша өкіметінің Сібір ханы Көшімді талқандап, Сібір хандығын жаулап алған жыл: 1598

 

Ø Қазақ-орыс қатынастары

F XVI ғасырда Ресейдің шығыстағы шекарасы Қазақстан жеріне жақындады. Бұл жағдай қазақ хандарының Ресеймен сауда байланыстарын орнатуға мүмкіндік жасады.

  1. Орыс көпестеріне қазақтармен баж салығынсыз сауда жасауға рұқсат еткен патша: IV Иван.
  2. Қазақ-орыс сауда қатынастары, деректемелер бойынша басталған мерзім: XV ғасырдың 90 жж.
  3. 1569 жылы Қазақ хандығына келген орыс елшілігін бастаған: Семен Мальцев.
  4. Третьяк Чебуков бастаған орыс елшілігінің Қазақ хандығымен одақ жасасу үшін келген жылы: 1573.
  5. 1594 жылы Мәскеуге Федор патшаға достық келісім жасау үшін Тәуекел ханның елшілігін басқарып келген: Құл-Мұхаммед.
  6. 1595 жылы Тәуекел ханға келген орыс елшілігін басқарған: В. Степанов
  7. 1640 жылы салынған бекініс: Гурьев.
  8. 1694 жылы Тәуке хан I Петрмен елші Аталықов арқылы келісім жасады Сауда байланысын күшейту.
  9. Ресейдің Шығыспен сауда қатынасын өрістету үшін Қазақстан «Кілт және қақпа» ролін атқарады деген патша: І Петр

v 1716 жылы " Омбы, Жәміш.

v 1716 жылы " Железинск.

v 1718 жылы " Семипалатинск

 


Поможем в написании учебной работы
Поможем с курсовой, контрольной, дипломной, рефератом, отчетом по практике, научно-исследовательской и любой другой работой





Дата добавления: 2015-09-06; просмотров: 5648. Нарушение авторских прав; Мы поможем в написании вашей работы!

Studopedia.info - Студопедия - 2014-2022 год . (0.013 сек.) русская версия | украинская версия
Поможем в написании
> Курсовые, контрольные, дипломные и другие работы со скидкой до 25%
3 569 лучших специалисов, готовы оказать помощь 24/7